Jheegu Information

All information of newar community.

थीथीकथंया लप्ते

थीथीकथंया लप्ते नेवाः समुदायया समाजय्‌ संस्कृति, संस्कारकथं व व्यवहारय्‌ थीथीकथंया ज्याझ्वलय्‌ थीथीकथंया लप्ते छ्यलावयाच्चंगु दु । उज्व:गु थीथीकथंया लप्ते थन न्ह्यब्वये । १ सिसिमाया (धुंसिँमाया) लप्ते – थीथीकथंया पुजा, संस्कृति संस्कारकथंया भ्वय्‌ ‘जुइबलय्‌ भ्वय्‌ ब्व तयेत, थीथीकथंया व्यवहारिक ज्याखँँय् छ्यला वयाच्चंगु लप्ते । २) क्वेँसिमाया लप्ते – जात्रा नख:या थीथी द्य:पिंथाय्‌ मर:जा नकिइबलय्‌ मर:जा ब्व तयेतमा:गु लप्ते । ३) पलेलप्ते – चथा: कुन्हु चथा:द्य: पुजायायेत लायेमा:गु व पचलि आजुया गुथिइ थीथीकथंया ज्याझ्व:यात मा:गु लप्तै । ४) ज्योनांलप्ते – लसकुस याइबलय्‌ दुवा:ल्या: च्याकेत त्वादेवालय्‌ तयेतमा:गु, सभुजंब्व वा थाय्भुब्व नकेतमा:गु, जात्रा नख:या थीयी द्य:पिंथाय्‌ मर:जा नकेत मरः:जा ब्व तयेतमा:गु लप्ते । ५) हेलूलप्ते – स्वन्ति नख:या लक्ष्मीपुजा व म्हुपुजा कुन्हु भ्वयब्व तयेतमा:गु लप्ते। ६) केरालप्तै – मोहनी नखः:या आगं पुजा याइबलय्‌ स्वनेगु ज्वलनय्‌ वा स्वनेत लायेमा:गु व कुछिं भ्वय्‌ कुन्हु भ्वयब्व तयेतमा:गु लप्ते । ७) ग्वाःलप्ते (ग्वाःह:) – कय्तापुजाबलय्‌ कय्तापुजा या:म्ह मचायात न्ह्यपला: छिकेत लायेमा:गु लप्ते। ८) कुसालप्ते – नागपुजा पुइं हायेत, तीर्थय्‌ मत च्याका: ज:रां चुइकेत, श्राद्बबलय्‌ पिण्ड तयेतमा:गु लप्तै । (७९) थाय्भूयात ज्यनालप्ते,   प्रेतयात कुसालप्ते,    दुबसिलप्ते धुसिसिँया लप्ते थाय्भूयात ज्यनालप्ते, मोहनिबलय् केरालप्ते, प्रेतयात कुसालप्ते, तन्त्रया विशेष पुजाबलय् पलेस्वांलप्ते, ब्यांजा नकेत लक्ष्मीसिमिया लप्ते, विशेष पुजाय् हलु लप्ते, पंखास्वांलप्ते, ल्वय्यात ग्वाःलप्ते, दुबसिलप्ते

बहा: बही

नेपा:या बुद्धधर्म बज्रयान व महायानया बहाःबही यँदेया झिंच्यागु बहा: या नां धल: थ:नेपुईया बिहार:- १.मैत्रीपुर महाविहार–क्वा:बहा:–थँहिति २.रत्नाकेतु महाविहार–झ्वा:बहा:–त्य:र ३.हेनाकर महाविहार–ध्वाखाबहा:–त्यःर ४.हेमवर्ण महाविहार–गंबहा:–नःघः दथुपुईया बिहार:- ५.सुरतश्री महाविहार तछेबहा: असं ६.कनकचैत्य महाविहार जनबहा: केलत्वा ७.केशचंद्रकृत पारावर्त महाविहार-इतुंबहा: किलाघ: ८.मुलश्री महाविहार मूबहाः वतु ९.मन्त्रशिद्धि महाविहार सलबबहा: गुचात्वा: १०.रत्नकीर्ति महाविहार मखंबहा: मखं ११.राजकीर्ति महाविहार तेबहा: तेबहा: लाय्कूपुईया बिहार:- १२.श्रीखण्डतरुमूल महाविहार सिखंमूबहा: बसन्तपू क्वथुपुईया विहार:- १३.ब्रम्हचक्र महाविहार ओमबहा: ओमबहा: १४.वज्रशील महाविहार इकुबहा: यँगा: १५.मणिसंघ महाविहार मिखाबहा: मंजेश्वरी १६.किर्तीपुण्य बज्रधातुचैत्य महाविहार-लगंबहा: लगं १७.मणिसिंह महाविहार (जपातुं)-मुसुंबहा: ब्रमूत्वा: १८.मणिसिंह महाविहार (पिनेया)-मुसुंबहा: ब्रमूत्वा: यँदेया झिंच्यागु बहीया नां धल: १. विक्रमशील महाविहार(केन्द्र)-थबही ठमेल २. रत्नकीर्ति महाविहार मखंबही मखंगल्ली ३. इतंलखुपारावर्त महाविहार-अतलखु:बही यतखा ४. इतंलखुपारावर्त महाविहार-महांका:बही यतखा ५. मुक्तिपुर महाविहार मुकुंबही यतखा ६.शाक्यकेतु महाविहार मरुबही मरुहिटी ७. उद्दतकीर्ति खोइतानक महाविहार-न:बही यँगा: ८. षड्क्षरी महाविहार दुगंबही न्युरोड ९. षड्क्षरी महाविहार कोथु दुगंबही न्युरोड १०.गगनसंगम महाविहार गणबही गणबह: ११.कीर्तिपुण्य महाविहार न्हायकंबही लगं १२.कीर्तिपुण्य महाविहार च्वाकंबहि लगं १३. नदीसंगम महाविहार खुसिबही टंकेश्वर १४.ज्योतिकिर्ति महाविहार स्वयम्भूबही स्वयम्भू १५.उदयनीलगिरी महाविहार बिलासबही बिजयेश्वरी १६. समाधिमण्डप महाविहार थथुबही चाबही १७. गगनगञ्ज महाविहार कोथुबही चाबही १८. श्रमिक महाविहार (अलग्ग )-लाय्कुबही हनुमानध्वाखा ख्वप (भक्तपुर) देया मू बिहारया नां धल: १.लोकेश्वर महाविहार लस्कद्यो:या बही, इताछें २. ज्येष्ठबर्ण महाविहार निबहाः, वंशगोपाल ३. अखण्डशील महाविहार अखंबहाः नासमना ४. लुम्बवर्ण महाविहार लुंबहाः, सुकुलध्वाखा ५. मंङ्गल द्वीप महाविहार झौरबहाः गोल्मढी ६. इन्द्रवर्त महाविहार इनाचोबहा:, इनाचो ७. धर्मउत्तर महाविहार मुनिबहाः,इनाचो ८. आदिपद्म महाविहार तुंबहाः, सूर्यमढी ९.विश्व महाविहार बिकुबहाः, क्वाठण्डौ १०. प्रसन्नशील महाविहार पशुबहाः, क्वाठण्डौ ११. दीपंकर (आदिबुद्ध) महाविहार ध:ननिबहाः क्वाठण्डौ १२. मन्जुवर्ण महाविहार वाम्बहा:, क्वाठण्डौ १३.यङ्गलबर्ण महाविहार यांबहा:, क्वाठण्डौ १४. ज्येष्ठबर्ण महाविहार कमबहाः इनाचो १५. चतुब्रम्ह महाविहार तधिछेंबहाः,लाय्कु १६. ज्येष्ठबर्ण महाविहार तंचाक्वनेबहाः, तंचाक्वने १७.जयकीर्ति महाविहार तथुबहाः न:पुखू १८. शुक्रवर्ण महाविहार कुटुबहा:,भर्वाचो यल (ललितपुर) देया मू बिहारया धल: १. हिरण्यबर्ण महाविहार क्वाबहा: क्वालखु २. गुणलक्ष्मी महाविहार धुम्बहा: कोबहा: ३. बज्रकीर्ति महाविहार ओम्बहा: ओलाखु ४. ज्योति महाविहार ज्योबहा: ओलाखु ५. बालधर गुप्त महाविहार यचुबहा: यचुत्वा: ६. जय मनोहर बर्मा महाविहार सुबहा: सुबही ७. मयूर महाविहार भिंछेबहा: भिंछेबही ८. श्री रुद्रबर्ण महाविहार उकुबहा: उकुबहा: ९. दिवाकरबर्मा संस्कारित महाविहार गुजिबहा: चालाछे १०. चक्रबर्ण महाविहार चुकबहा: तंग: ११. श्रीदत्तनाम महाविहार दौबहा: दौबहा: १२. यशोधर महाविहार बूबहा: बूबहा: १३. रत्नाकर महाविहार ह:बहा: ह:बहा: १४. श्रीवच्छ महाविहार सिबहा: सिबहा: १५. धर्मकीर्ति महाविहार त:बहा: तंग: १६. ज्येष्ठवर्ण महाविहार तंग:बहा: तंग: १७. पद्दमकाष्ठगिरि महाविहार क्यपुबहा: क्यपु १८. श्री असनालोकेश्वर महाविहार चोबहा: चोबहा: यल (ललितपुर) देया मू वहीया नां धल:- १. राजश्री महाविहार इबा बही चाकबहा: २. ज्येष्ठवर्ण महाविहार ज्याबा बही चाकबहा: ३. कामूकनाम महाविहार ख्वाय् बही नबहा: ४. कामूकनाम महाविहार ख्वाय बही (चिधन्गु), नबही ५. प्रथमशील महाविहार त:धं गुइत बही, गुइत ६. बसुच्चशील महाविहार चिधं गुइत बही, गुइत ७.गुस्तल महाविहार गुइत बही गुइत ८.स्थबिरपात्र महाविहार थपा बही थपा ९.इतिराज महाविहार इला बही नुग: १०. लोककिर्ति महाविहार नक बही न:बही ११.यम्पी नाम महाविहार यम्पी बही इबही १२.नापि यन्ता विहार यम्पी बही इबही १३.नापिचन्द्र महाविहार दुन्तु बही इखाछें १४.गोपिचन्द्र महाविहार पिन्तु बही इखाछें १५.ललितवर्ण महाविहार कोन्ति बही, कोन्ति १६.ललितवर्ण महाविहार बोन्ति बही, कोन्ति १७.सप्तपुरी महाविहार चिकं बही, च्यास: १८.मणिमण्डप महाविहार धौगा: बही, पतको १९.लोककिर्ति महाविहार किनु बही, इटी २०.शरश्चन्द्र महाविहार न्हाय्कं बही, न्हाय्कंबही २१.अक्षेश्वर महाविहार पूच्व बही (च्वय्),पूच्व: २२.रक्षेश्वर महाविहार पूच्व बही (क्वय्),पूच्व: २३.धर्मकिर्ति महाविहार वंबही ,ओलाखु मध्यपुर (थिमि) देया मू बिहारया नां धल: १.हेमवर्ण महाविहार त:बहाः , मरुत्वा: २. गुणकिर्ति महाविहार दिगुबहाः , दिगुत्वा: क. गुणवाक्यवर्ण महाविहार वाकुबहाः, चपा:च्व ख. हेरसुबर्ण महाविहार न्हुबहाः, चपा:च्व ग. जेतवन महाविहार दथुबहाः, कसुमातुंथि घ. पाटी महाविहार पाटीबहा:, पा:च्व ३. हेर निलवर्ण महाविहार याचींबहाः, कुटीचिभा: ४. पूर्वस्थित महाविहार जिस्वांबहाः, गार्चा ५. नवचैत्य महाविहार गुंग:चिबहा:, पाःच्व   “  

नेवाः नां

प्रेम सायमि लूजः पिथना मिसा मस्तय्गु नेवाः नां  = अर्थ अनला  =   अधिक मा, मनमास   अन्हिला  =   अन्यायेगु ज्या  आज:मिखा  =   अज:उलात:गु मिखा  अमेली  =   संसोधन, हनावना  इता  =   दक्षिण,पारी,उखे  इता  =  च्याकेत चिकनय् बुलात:गु का  इना  =   गणेद्य: इलां  =  द्य:या फुसय् प्यनिगु काप: उफोस्वां  =   छ्ताजि नस्वास्गु स्वाँ उलुपा  =  अजः ओन्ता  =  पूर्व कछाला  =   ने.सं.कथंया न्हापांगु ला कन्था  =   ग:प:या  तिसा कसला  =  चतं किकिंपा  = द्य:या छ्यनय् च्वंगु तिसा किपला  =  किच: , छायाँ  किपा  =  तस्बीर किपालु  =  छायाँ  क्वमाली  =   विनम्रता खिमिला  =  कृष्णपक्ष  गातिला  =  बसुन्धरा ब्रत च्वनेगु तिथि ग्यानथकुं  =   गुनकेशरी स्वाँ  चकना  =  ख्वा: चकंम्ह, चंचलम्ह मिसा  चतुलि  =  छताजि स्वाँया नां  चपुलि  =   घाँय् नापं दुगु चापांय्  चलंचा  =  गोरेटो लं  चस्वाँ  =  चमेली स्वाँ  चिरिमै  =  चिधिक:म्ह केंहेचा चुलिंचा  =  चमे, रुद्रघण्टी  चुलि  =  ग्वंग: वा झंग:या छेनय् च्वंगु ला ,    च्वाकिं  =  चन्ता:ला:म्ह  मिसा  छाय्पा  =  समा: , श्रृंगार जला  =  ज्योति, प्रकाश ,मिया ज: जिउता:  =  अजम्बरी  जिस्वां  =   चमेली स्वाँ जुलु  =  त:खा: लाथें छुलुचुलु सनिगु पह: जोली  =  ज्व: , जोडी  झ्वाता  =  सालिक, प्रतिमा  झ्वाला  =  झ्वा:ल , झरना, क्वब्वा: ल तकुस्वां  =  लालीगुराँस तछला  =  ने.सं.कथं च्यागूगु ला तय्जु  =  आकाझाकां खंकीगु  तातुना  =  उदेश्य, लक्ष्य तासुना  =  लक्ष तिमिला  =  चन्द्रमा तिलिकता  =   छताजि स्वाँ     तिसा  =   तिलहिल,आभूषण  तुम्ला  =  तिमिला,चन्द्रमा  तेल्ला:  =  थिगु मिखा   थकुं  = थिंला  =   ने.सं.कथंया निगूगु ला थिता  =  वारी,थुखे दिल्ला  =  ने.सं.कथंया गुंगूगु ला  दुतिना  =  दर्ता,प्रवेश  देजला  =  देय् चा:हुलेगु जात्रा धव:स्वाँ  =  पितृयात छायेत मा:गु स्वां  धालेपति  =   छताजि स्वांया नां  न:लास्वां  =   तछो कंनि पिना: मोहनी बलय् होइगु म्हसुगु स्वां न:लि  =    नच्चाम्ह, न्हुम्ह, क्यातुम्ह नकिं  =   नेतृ, निर्देशिका  नगुमा  =   पत्र,क्यालेन्डर  नति  =   तारा,नगु नमिला  =   चन्द्रमा  नसंचा  =   प्रभात  नसति  =  नसंचा नसला  =   म्ह शुद्ध यायेत कायेगु नील: नस्वा:  =   सुगन्ध,बास नसना  =   प्रभात,नसंचा निता  =   निताजि प्रकारया निपा  =   निगू पचाचिंगु पतिचिंगु बस्तु  निस्ता  =   गुजारा,प्रतिपाल     न्हसला  =  पल्पसा,ल्हाप्सा,चट्याङ्ग  पँलासु  =   सुथ:या ह्याउंगु ज: पलिना  =   छगु पक्ष्यलीगु ज्या पलिमा  =   बाजंया छगु ताल पलिसा  =   सत्ता,भर्ना  पलिस्था  =   स्थापना,प्रतिष्ठा,निस्वना पलेस्वां  =   कमलस्वां पल्पसा  =   न्हसला,चट्यांग पसंगा  =  अमु,तराजु पसता  =   इहिपा:थें त:जिगु भ्वय् पसूका  =  न्याताजी रंगया पंच सुत्र का पामिला  =   पूर्ण चन्द्रमा  पलिजा  =   छताजिस्वां पासा  =   साथी  पिजा  =  फिंज,ब्वाँईया  पिचु  =   सम्म चुलुसे याच्चुसे च्वंगु पिला  =   चिगोगु सन्हुचा पुनबि  =   पूण्वयती  पुनिसा  =   पुन्ही  पुमिला  =   पामिला,पूर्ण चन्द्रमा  पोहेला  =   ने.सं.कथंया स्वंगूगु ला बछ्ला  =   ने.सं. कथंया न्हेगूगु ला बांला  =   येपुसे, हिसिदुम्ह  बिजकनि  =   मिस्तये न्हायपंया तिसा  बिबिलि  =   न्हायपनय् तिगु तिसा  बिबुली  =   न्हायपनय् तिगु तिसा बुसा  =   चिकं,ब्वीगु मलम ब्वला  =   सत्ता, बदला,पलसा ब्वलासा  =  बदला ब्वसा  =   ब्वयेगु बस्तु ब्यांचुली  = सुथन्हांपा हालीगु नेवा:मेया  संगीत  ब्वाला  =  दासि वयेगु वा ह्वानाक्क च्याइगु पह: भलसा  =   भरोसा,आधार  भिन्तुना  =   शुभकामना  मतजला  =   मतया ज्वाला, ज: मतिना  =   प्रेम,पिरति मनमैजु  =   भगवती द्द्योया छगु नां मतुना  =   मन्तब्य,मनोकामना मिखा  =   नयन,लोचन,दृष्टि  मिजला  =   मियागु जस्,ज्वाला  मिब्वाला  =   मिया ज्वाला, राप  मिलखा  =   मिखा  मिला  = चन्द्रमा  मिलि  =   साहिली, दथुइच्वम्ह मुखु  =   कोपिला,होयत्यंगु स्वाँ मुलुपा  = मुलुपति थ्याना: फ्यतुयेगु आसन मुसुका:  =   न्हीलासु पिदंगु ख्वा:  मुकुन्दा  =  सुकुन्दा थें ज्या:गु आरति यायेगु मत  मुना  =   संकलन,संग्रह  मेखला  =   जनी मेतसी  =   मेवा  मय्जु  =  मैजु  मोहनी  =  मन मोहित ज्वीगु, छ:गू त:धंगु नख: म्हिब:सा  =   न्ह्यब:सा  यता  =   दक्षिण यति  =   सा:गुती,य:गु मूवंगु यन्ता  =   उत्तर  यिता  =   दक्षिण येचा  =   यौन योता  =   परिचय रंजना  =  कलात्मक नेवा: लिपिया नां  रमिला  =   तिमिला  रसता  =   लसता,हर्ष,खुशी रस्मिला  =   चन्द्रमाया रश्मी  राजमति  =  बांला:म्ह ऐतिहासिक मिसा पात्र  रिचु  = रिजु  = रुजना  =   रुजला  =   रुबिनी  =   लुम्बिनी  लुँजला  =   लुँयागु  रंगथेगु ज:  लजना  =   मछा:म्ह  लजुना  =  मछा:म्ह  ललिचा  =   क्वाति दायकेबले मूनाप ह्वायेगु छता जडिबुटी घाँय् लय्ता  =   खुशी, हर्ष लसकुस  =   स्वागतम् लसता  =   हर्ष, खुशीयाली लसना  =   कला,रस  लसां  =   जल्ल,ज्वाला थीकेगु ज्याभ लहना  =   सभ्यता लापा  =   पुतली,लाव: मरि लाय्लामा  =   कपं,ल:सा ,इन्द्रधनुष  लिजला  =   प्रतिबिम्बित ज: ,प्रकाश लिसा  =   तनेगु,सायेगु,हाकनं तयेगु  लुँचि  =    लुँयागु सिन्ह: लुँचु  =   लुँयागु  धू लुँति  =   लुँयागु सिन्ह: लुँपौ  =   लुँ सियातस्गु पौ लुँस्वां  =   लुँयागु दयाकत:गु स्वां लुचु  =   लुचुक्क ल्होनेगु पह: लुदना  =   सन्तोष,सन्तुष्टि  लुधना  =   सन्तोष,सन्तुष्टि लुपा  =   उपलब्धि, फाइदा  लुमना  =   स्मृति, संस्मरण, सम्झना लुमिना  =   स्मृति, संस्मरण, सम्झना  लुमन्ति  =   स्मृति, सम्झना लुजला  =   लूगू ज: लूमिला  =   नकतिनी लूगु तिमिला  ल्हाप्स, ल्हाब्सा  =   पल्पसा,न्हसला वँचुमिला  =   वँचुगु रंगया मिला वंजला  =  इहिपा: धुंका थ: इष्टदेवता पूज्या: वनेगु ज्या वन्ता  =   पूर्व वासा  =   बुँ ज्वोतय् याइम्ह  बैल,दोहँ श्रीमिला  =   चन्द्रमा  सतिसा:  =   छता सिमाया नां,सतिसाल  समां   =   श्रृंगार,छायपा समिलु  =   भमचा नापं वनिम्ह पासा  समीस्वां  =   छताजी स्वाँया नां   ससु  =   सरस्वती माजु ससुधा  =   द्व:छिधा:ल: , सहस्र धारा ल: सिचु  =  शीतल,ख्वाँउ धा:गु फय सितला  =  कैव:गु लायकिइम्ह देवीया नां  सितु  =   शुद्द्गु घांय, दुबो  सिरपा  =   पुरस्कार  सिरसा  =   छताजी सिमाया नां  सिरिमाया (तता)  =   श्रीमती सिलु  =   गोसाइँकुण्ड सिल्ला  =   ने.सं. कथंया प्यंगूगु ला  सिसा  =   छताजी धातु वा चट्टान  सुजला  = सुजुला  = सुता  =  ईही,बरे छुइबलेक मागु तिसा  सुति  =   सुपांय् नाया: व:गु ल: , शीत ल: सुमति  =   भिंगु मति (मन) दुम्ह मनू सुमना  =   भिंगु मति (मन) दुम्ह मनू सुमलि  =   पुजा ज्वलं तयेगु धकि सुमा  =   इता: वायेगु ज्वलं दुगु थल सुमि  =   चम्चा पायधंगु धव:चा  सुमिना  =   सुमिला   =   चन्द्रमा  सुलचन  =   चस्मा, (सुलचं) स्वन्ति  =   स्वन्हु तिथि,तिहार  हनावना  =   आदर,सम्मान,सत्कार हसना  =   सूचं,बेस्यास्वाँ हामा  =   अभिभावक,नाइके  हिसि  =   नासलं ल्यूम्ह बांलास्म्ह  हिसिला  =   नासलं ल्यूम्ह बांलास्म्ह हिसू  =   परिबर्तन  ह्यूपा:  =   क्रान्ति।परिबर्तन, बिप्लबी मिजं मस्तय्गु  नां    =  अर्थ अगिंमथ: = न्ह्याबलें मि च्याना च्वनिगु थाय् अनि  =  नमस्कार, अन्याये अज:  =  उलुपा  अजल  =  उलुपा  अजू  =  आश्चर्य अमू  =   तराजु,लनेगु ज्याभ: अलख  =  अल: अपसं  =  ब्रत  आखे  =  अक्षता आजु  =  उद्देश्य,तातुना आल  =  सर्ग:, आकाश  आपुलु  =  उत्सुकता  आसामरु  =  आशा मदुम्ह, मयाइम्ह इकन  =  यक्व,आपा: इनाप  =  अनुरोध  इल  =  समय,ई उजं  =  आदेश,हुकुम  उजन  =  आदेश,हुकुम उत  =  द्द्वचिगु सुपांय उल:  =  न्हिपताहा: नगु, उल्का  ओम्स  =  भालु,माक:धुं कपं  =  इन्द्रधनुष, लायलामा किच:  =   गाज:, छायाँ किकिंपा  =  द्द्य:या छ्यनय् च्वंगु तिसा कुचु  =  पीसे

नेवाः नसाः

चय्प्यता घासा (८४ ब्यञ्जन) :- १.पालु (तानातःगु पालु कू) २.म्वाःबुइ (मुस्या वाला) ३.वः (वःलय् धौ बुलेगु)४.कःसूबुइ (माय् वाला) ५.माय्बुइ (माय् वाला) ६.खय्पि(फसियागु कुचाकुचा)७.चय्पि (फसियागु कुचाकुचा)८. चःगुलि ९.सनांघासा(फर्क नातःगु)१०.धौ घासा(लैंचुलाः धौलय् वालेगु) ११.पालु घासा(पालु चुलाःधौलय् वालेगु) १२.कःसू वः१३.लाग्वः १४.भुतिबुइ (भुति वाला)१५. लापि१६.दुला(लै ध्यनाः मनाः हलू तयाः वालेगु) १७.हिंला (हिं तयाः वालेगु) १८.पंला(छ्वय्लाः धौ व पाउँ तयाःवालेगु)१९.न्ह्यपु पंला(वाउँ म्हुकं धौ तयाः वालेगु) २०खाइ पंला(सःपू त्यानाःधौलय् वालेगु) २१.सःपू पंला(सःपू त्यानाःधौलय् वालेगु)२२.जँला छज्वः(छैगू निकू वालेगु) २३.सालु छ्वय्ला(छ्वय्ला प्यकू तयेगु) २४.छ्याला(सिंके, सःपु तयाः दयेकेगु)२५.बुल्ला (कः तयाः दयेकेगु) २६. खोपुला छज्वः (मेय्छ्यंया भौख्वाः) २७. धन्वंतरी (सर्वेषधि)२८. सुपालु (गंगु पालु) २९.मेय्छ्यं पु ३०. सकि म्हुकं(अजि कः तयाः वालेगु)३१. ला बजि (ला मनाः पःकां वालेगु) ३२.हाम्वः ला(ला त्यानाः हाम्वलं वालेगु) ३३.कय्गु ला(ला त्यानाःकयेगुलय् तयेगु)३४. संन्या खुना ३५. तरुं चम्या (तरुं मनाः दयेकेगु)३६. लईं भुजा (लैंया भुजेली)३७.सिउला म्हुंक (सियू म्हुकं) ३८. वाउँ म्हुकं ३९. कुनुःबुँ४०. सिमलबुँ ४१.धौबुँ ४२. ब्याः (बेल) ४३. खालु तुका (खालु) ४४. छिकिछिकिबुँ ४५.चिम्हुकं४६.धालेबुँया धाले ४७.किमिला (चुँला) ४८.धौ४९.तःसि कुचा ५०.सुन्तला ५१.तु५२.ग्वः पःमाय्(ग्वःगु मनागु पःमाय्)५३.ग्वः भुति (मनातःगु) ५४.मू वाला (मू वालातःगु)५५.पाउँ हि(हिक्वाःलय् पाउँ तयाःदयेकेगु) ५६.तरुल ५७.चाकु पिपि (पिपि खुना)५८.लइसि ५९.पी गुलि (पिपि धे) ६०.खें वाला६१.न्या पुका ६२.स्वंःपुका ६३.सें पुका६४.गुलि पुका ।६५.मूला (तःखाः) ६६.ऐथ्या मरि६७.यःमरि (लोहँचा मरि) ६८.लोँ मरि ६९.लाखा मरि७०.मथ मरि ७१.गुल मरि ७२.तौला ग्वारा (हाम्वः ग्वारा)७३.ज्वः पस्ता ७४.दुरु मरि(साया दुरुयागु बयुति मरि) ७५.चप्पा ग्वारा मरि७६.तुकंचा७७.पलःचा ७८.पाउँ७९.फसिपु वाला ८०.सकि भुजेली८१.सतबय्सि८२.भोचा पासि (भ्वासा पासि) ८३.चतांमरि८४.तुसिपु वाला | खुइप्यता मरि (६४ मरि) १.लाखामरी २.ऐथामरी ३.मथमरी४.सतबतामरी५.गुलमरी ६.अनरसा ७.जोपस्तामारी ८.टुक्रा ऐथामरी९.निकमरी १०.जिपस्तामरी ११.मल:मरी १२.त:मरी१३.च मरी १४.चतांमरी १५.जा: मरी १६.इलांमरी१७.योमरी १८.गोजामरी १९.ल्ह्वंचामरी २०.लकामरी२१.म्हुचामरी २२.खेलुमरी २३.लुकामरी २४.पन्च पक्वा:मरी२५.दांछितामरी २६.पुरीमरी २७.ईकालड्डु २८.प:कालड्डु२९.हाम्व: लड्डु ३०.अक्ष्यतामरी ३१.स्या:बजी गोजा ३२.जा गोजा ३३.सतु ३४.सतुमरी ३५.खाजामरी ३६.छुचुंलड्डु३७.चाकुमरी ३८.तकिंमरी ३९.माय् व: मरी ४०.मू व: मरी४१.क: सू व: ४२.मूसू व: ४३.पलनय् थाना व: ४४.बाता व:४५.लापी व: ४६.ला व: ४७.खें व: ४८.आलु व:४९.छुचुंमरी ५०.घ:मरी५१.क:निमरी ५२.भसंमरी५३.दुसी मरी ५४.च्वकिमरी ५५.च्यातामरी ५६.ग्वारामरी५७.सेलमरी ५८.म्हासुमरी ५९.प्यारामरी ६०.ख्वातुमरी६१.द्यो:चा मरी ६२.देग: मरी ६३.दरुपी मरी ६४.मिक्स चतांमरी नेवाः भोयया नं सांस्कृतिक तजिलजी दु | भोय नं त:गु प्रकारया दु १.बजिभोय२. समयभोय३. गुथिभोय४.मरिभोय आदि | थुपिं बाहेक अलग्ग थिथिकथं तयेमा:गु भ्वय्ब्वया किसिम व नां :- १.आगंब्व २.सिकिब्व ३.द्यो:ब्व ४.लक्ष्मीब्व ५.नास:ब्व ६.अजिमाब्व७.गुरुजुब्व ८.दुसमय्ब्व ९.गंलाय्ब्व १०.घनचक्रब्व ११.छेंब्व १२.गुरुब्व१३.ख्य:ब्व १४.पा:ब्व १५.भारीब्व १६.सुलिंब्व १७.सुवाःब्व १८.थयेकेब्व१९.थाय्भुब्व २०.सबुजंब्व २१.जूजंब्व २२.कल:ब्व स्रोत ;- (१). सिक्किमको यात्रा परिकारको मात्रा -गणेशराम लाछि (२).नेवाः – रेवती रमणानन्द  श्रेष्ठ ३.चित्रकार समाज  मू छेँ

नेवाः तिसा

natubhatu

स्रोत :  facebook तथा online image  थ्व: नेवाः तिसाया किपा व नां द्वंगु दसा भिङ्केगु अवसर चु लाका बि धैगु भलसा कया च्वना । 

Shyam Lal Shrestha
shyam-lal-shrestha-ji
Your Contribution