बाेधिसत्व
बोधिसत्व माया मानन्धर भगवान् करुणामय वोधिसत्व जगत्प्राणिया उद्धारया लागी थ्व धर्ती आपालं आपालं जन्म कयाबिज्या:गु दु । उकी मध्ये राजकुमार महासत्वया जुनि नं छगू खः। भगवान् करुणावतार बोधिसत्व थीथी जीव-जन्तु, झंग:-पंक्षि, की-को, स्वां-सिमा, जुजु, राजकुमार, गृहस्थी, ऋषि, साहू-महाजन आदि । थ्व फुक्क मध्ये नं सर्वश्रेष्ठ जुयाः थःथःगु कूल परस्पराया उद्धार यानाः पुण्य पाप्त यानाबिज्या:गु स्वीनिगू जुनिया नां व सुकर्मया बारे छकूचा छकूचा खँ न्ह्यब्वय् त्यनागु जुल । भगवान् करुणावतार वोधिसत्वं सत्य, त्रेता, द्वापर व कलि थ्व प्यंगू युगमध्ये सत्ययुगय् झिंछगू जन्म, त्रेतायुगय् झिगू जन्म, द्वापरयुगय् – झिगू जन्म, अथेहे कलियुगय् छगू नापं जम्मा स्वीनिगू जुनि कयाबिज्या:गु जुल । सत्ययुग सत्ययुग :१. रुपावत कुमार : करुणावतार भगवान वोधिसत्वया सत्ययुगय् थ्व न्हापांगु जन्म ख: । सत्ययुगय् उत्पलावती नांयागु छगू तःधंगु देश दुगु जुयाच्वन । उगु देशय् उत्पलासार्थ धयाम्ह छम्ह नांजाःम्ह महाजन नं दुगु जुयाच्वन । वहे महाजनया पूण्यवतीया गर्भं कुमारी रुपावतीया जन्म जूगु जुल । कुमारी रुमावती झिंस्वदँ झिप्यदँया वैशय् थ्यनाच्वंगु इलय् वं छगू थज्याःगु कारुणिक दृश्य खन कि छम्ह तस्सकं दुःखि दरिद्रस्ह मचा बूम्ह मिसां नयेत्वने छुं हे मखनाः नयेपिथ्याःगु फोंकय् थः मचायात हे स्यानाः नयेत्यंगु अवस्थाय् कुमारी रुपावतीं खना: थ:के नं नकेत्वंकेत मेगु छुं मदुगुलिं वं थःगु हे दुरुपा निपां धेनाः मचा बूम्हेसित नका: मां-मचा निम्हेसिगुं जीवन रक्षा यानाबिल । लिपा सत्य धर्मया अधिस्थान याना: व्रम्हादि देवतापिसं वयात मिजंया रुप वरण याकूगुलिं कुमारी रुपावती नामं सिबें रुपावत कुमार नामं प्रसिद्ध जुयावन । उगु इलय् उत्पलावती देशया जुजु निसन्तान जूगुलिं जुजु थ-म्ह हे थ:गु शेषलिपा राज्यया उत्तराधिकारीया रुपय् युवराज घोषित याःगुलिं लिपा जुजु स्वर्गे ज्वीवं रुपावत कुमार उगु देशया जुजु जुल । वसपोलया लुमन्ती उत्पलावती नगरय् दयेकातःगु दुरुपा धेनातःगु मूर्ति थौँतक नं दनि धैगु न्यनेदु । २. जुजु सुप्रभाष : अनं लिपा सत्ययुगय् वोधिसत्वया निगूगु जन्म प्रभाष नगरय् जुल । प्रभाष नगरया जुजु चन्द्रप्रभाष व महारानी चन्द्रवतीया गर्भं (काय्) राजकुमार वागदेवीनाप इहिपा ज्वीवं जुजु चन्द्रप्रभाष व महारानी चन्द्रवतीया बृद्ध अवस्था जूगुलिं थःगु जीवनकालय् हे राजकुमार सुप्रभाषयात राज्यभार लःल्हानाब्यूगु जुल । सुप्रभाष जुजु जुयालिं महारानी वागदेवीनाप झिगू असकूल पापं मुक्त ज्वीगु शंकल्प यानाः राज्य न्ह्याकावन । झिगू असकूल पाप रहित धर्म थथें ख: – १. प्राणादिपात – हिंसा कर्म स्याय्गु, पालेगु ज्याया कारण ज्वीणु पाप । २. अदलादान – कर्पिनिगु धनय् लोभ यायेगु व खुयाः कायेगुया पाप । ३. व्यभिचार – कर्पिनि मिस्त व कर्पिनि मिजंत स्यंकूगुया पाप । ४. मिथ्यावाद – मखुगु असत्य वचन ल्हाःगुया पाप । ५. सम्मीन्न प्रलाप – चुक्ली यानाः मिले जुयाच्चपिन्तं तोरे यायेगुया पाप । ६. पैसुल्या भाषा – लागू पदार्थ सेवन यानाः करपिन्त चित्त दुःखय् ज्वीक वचन ल्हाःगुया पाप । ७. पारुष्य वचन – विवेक मतसे कर्पिन्त माःगु म्वाःगु दोष ब्यूगु व सरा: ब्यूगुया पाप । ८. अमिथ्या – मेपिनि बांला:गु स्वय् मफया: दुःखी जूगुया पाप । ९. ब्यापाद – कर्पिनिगु दुःखय् लय्ताइगु व सुखय् इर्ष्या याइगुया पाप । १०. मिथ्या दुष्टि – नास्तिक जुयाः देव-देवी व देग:, सत: व चीभाःयात अबहेलना याःगुया पाप । ३. पूण्यवल जुजु –सत्ययुगय् करुणावतार भगवान् बोधिसत्वया स्वंगूगु जन्म वनारसय् जूगु जुल । अनयाम्ह क्षेत्रीय जुजु ज्ञानवल व लानी बुद्धिदेवीया गर्भं पूण्यवल जुजुया जन्म जूगु ख: । काशीदेशय् पूण्यवल जुजु जुयाच्वंगु इलय् देवराज इन्द्रयाके आज्ञा कया:-पासुघोषं छ्वयाहःम्ह आजीवक व्राम्हणयात थ:गु ला, हि, मिखा, छ्यंगु सकतां दान याना: उगु जन्मया दान पारमिता पूर्ण यानाविज्याःगु जुल । ४ धर्माकर जुजु –करुणावतार वोधिसत्वया प्यंगूगु जन्म नं काशी हे जूगु जुल । क्षेत्रीय जुजु व्रम्हाकर व रानी सुदुर्लमाया पुत्ररत्नया रुपय् जन्मे जूम्ह धर्माकर जुजुया इहिपा धर्मावतीनाप सुसम्पन्न जूगु खः । धर्माकर जुजुया रुपय् जन्म जूबले नं करुणाकर भगवान् वोधिसत्वं बृद्ध व्राम्हणया छद्मभेषय् वःम्ह देवराज इन्द्रयात थ:गु निपा न्हायपं, निपु पतिं, व मे दान बियाः उगु जुनिया दान पारमिता पूर्ण:यानाविज्या:गु जुल । ५. दूर्घन जुजु – सत्ययुगय् वोधिसत्वया न्यागूगु जन्म उर्जय नगरय् जूगु जुल । उर्जय नगरया प्रतापीम्ह क्षेत्रीय जुजु लब्धभूण व लानी लब्धावतीया गर्भं दूर्घन राजाया जन्म जूगु खः । जुजु दूर्घनया इहिपा सुचिरादेवीनाप जूगु खः । सुचिरादेवीनाप इहिपा जुयाः छुं दँ लिपा पञ्चकाषाय् पापया कारणं झिनिदँ तक वा मवयाः नयेत्वने मखंपिं पशु-पंक्षीतयेत थःगु ला, हि नका: उद्दार याःगु जुल । उगु पुण्यफलया कारणं सहश्रभूज (द्व:छिपा:ल्हा:) दुम्ह लोकश्वर समान शरीर लाभ याना: सकल प्राणि जगतया लागी नयेत्वनेगु व्यवस्था याःगु पूण्यफलं देशय् जलवृष्टि ज्वीकाः थःगु प्राण उत्सर्ग यानावंगु जुल। ६. प्रदीप प्रद्योत जुजु – अनं लिपा वोधिसत्वया मेगु जन्म नं वनारसय् हे जूगु जुल । उगु इलय् वनारसय् छम्ह शुद्ध वैश्य ब्राम्हण दिब्यप्रभ जुजु जुयाच्वगु जुल । दिब्यप्रभया जुजु व लानी दिब्यावतीया पुत्ररत्नया रुपय् प्रदीप प्रद्योत जुजुया जन्म जूगु जुल । जुजु प्रदीप प्रद्योपया इहिपा सुप्रभादेवीनाप सुसम्पन्न जूगु जुल । लानी सुप्रभादेवी तस्सकं धर्मचित्त दुम्ह व तिव्रताम्ह नारी जूगुलिं जुजु प्रदीप प्रद्योपया धर्म चित्त बृद्धि जुयाः अबलेयापि खुँ, डाँकु, मारगण (राक्षस जात) व व्यापारीवर्ग सकसित धर्मोपदेश यानाः देशय् शान्ति सुब्यवस्था कायम यानावंगु जुल । अथे खुँ, डाँकु दक्वसित धर्मोपदेश बियाच्वंगु इलय मलुवा नांयाम्ह कुख्यातम्ह डाँकू जुजु प्रदीप प्रद्योपयात स्याय्गु योजना दय्काच्वंगु जुल । थ्व खँ मेमेपिं खुँ डाँकूतयसं नं स्यूगु जुया: इमिसं जुजुयात थ्व खँ कनेगु थःगु कर्तब्य भाःपिया: मलुवा डाँकालिसे सतर्क ज्वीत जुजुयात विनम्रभावं अनुरोध याःबले जुजुं थथे आज्ञा दय्काबिज्या:गु जुल -‘भो, दयावन्त मित्रपिं ! मलुवा नं दकले न्हापां छि जिथेँ हे छम्ह दयावन्तम्ह मानव ख: । तर समय परिस्थिति वयात डाँका यानाबिल । जिं वयात डाँका यानागु मखु, अयेजुया: वं जितः स्याइमखु । वं स्याय् हे माःसा मलुवा डाँकायात स्याइ । अले व शुभाराम जुया: झीगु न्ह्यःने वइ, छपिं निश्चिन्त जुयादिसं ।’ धकाः सकसितं वोध याःगु खनाः मलुवा डाँकाया ल्हाःतीच्वंगु खुँडा त्वाराङ्ग कुतुंवंगु सः न्यनाः सकलें झस्के जुल । मलुवा डाँका अन हे धकिमं (पर्दा) किकाः सुलाच्बंगु जुयाच्चन । अनं पिहांवया: जुजुयाके क्षमा फ्वंबले जुजुं ‘छ नं जिगु हे प्रजा ख: धकाः घयुपुनाकाल । मलुवा डाँका सिनावन, सीधुंकूम्ह शुभाराम हाकनं म्वानावल । ७. अम्बर जुजु – अनं लिपा करुणावतार भगवान् बोधिसत्वया न्हय्गूगु जन्म जम्बुद्वीप बदर नगरय् जूगु ख: । बदर नगरया महाप्रतापीम्ह क्षेत्रीय -जुजु जम्बर व तस्सकं तस्सकं धर्मपरायणम्ह लानी दीप्तावतीया पुत्ररत्नया रुपय् अम्वर जुजुया जन्म जुल । अम्बर जुजुया प्रिय बन्दादेवीनाप इहिपा जुयालिं -छन्त यःगु प्रिय वस्तु दक्वं जिमित ब्यू !’ धकाः मारगणतयसं फ्वंवःबले अम्बर जुजुं थ: लानी, काय्-म्ह्यायपिं व राज्य नापं दान यानाबिल । अझ नं मगाःनि “छंगु अंग अंगया मूलसूलगु अंश हे जिमित मा: धका: हाकनं फ्वंगुलिं जुजुं थःगु ल्हाः तुति, न्हायेपं, मिखा, लिङ्ग व दक्व फुक ला, हि नापं दान बिया: उगु जन्मया दान पारमिता पूर्ण याना: बिज्याःगु जुल । ८. यक्ष जुजु – करुणावतार भगवान् वोधिसत्वया च्यागूगु जन्म नं न्हापांगु हे उत्पलावती धयागु देशय्
राजकुमार महासत्व(महापुरुषतय्गु)या स्वीनिता लक्षण
माया मानन्धर राजकुमार महासत्वया स्वीनिता लक्षणया बारे थन चर्चा यायगु जुइ् – महापुरुषतय्गु स्वीनिता लक्षण ध्रैगु थथे ख: – १. मुकुटथें लसी वःगु छ्यों२. सूर्द्यःया रश्मीथें म्हासुन:गु पीतवर्ण३. तस्सकं तःधिक: व चीधिक नं मखु ठिक्क म्हधिक:४,हाकुसे ख्वातुसे च्चनाः कुलिचिंगु सँ५, चकंगु व टल्के जूगु कपा:६, सुन्दर, सौम्य व मुसुं न्हिलाच्वंगु ख्वाः७, सास: ल्हाइबले सुगन्ध वैगु८. अजलं दाया: केलंच्वंगु पलेह:थें जाःगु मिखा९, धनुष आकारया मिखाफुसि१० हृष्टपुष्टगु न्हकु११. सालुसेच्वंगु ताःहाकःगु श्रवणशक्ति बांलाःगु१२. ह्याउँसे पुष्टगु नेता: १३. ह्याउँसे साल्लुसेच्वणु चिकिचाप्वा:गु म्हुतु १४, नाइसे, सुलुत्तच्वंगु च्वका लूगु न्हाय् १५. ह्याउँसे, साल्लुसे व ताःहाक:गु मे १६ ह्याउँसे हिसि दुगु वाधी १७ त्वइसेच्वना: टल्के जूगु व टम्म मिले जूगु वाझ्वः १८. बांलाःगु, न्यने यैपुसेच्वंगु व स्पष्टणु सः१९, चन्द्रमाथें ज्वःगु ख्वाःया लू २०. चिक्वाग्व:गु मन्चा२१. चकंगु छाति२२. मृगयाथें चिक्वापुगु जँ२३. चिक्चाग्वःगु प्वाः२४.चाकलाःगु दुने दुहांवंगु टेपुचा२५. ताताःहाकःगु ल्हाः२६, कलमथे जाःगु ह्याउँसेच्चंगु पति२७, ह्याउँसे पुष्ट पुष्टगु लुसि२८. हृष्टपुष्टगु ह्याउँसेच्वंगु खम्पा व पिलाक्व२९. चिक्चाग्वःगु पुलि३०. हृष्टपुष्टगु लप्पा३१. चक्र अंकित पला: तैबले बांलाक बँय् थीगु पालितः३२. चिक्चाधंगु लिङ्ग थुलि महापुरुषतयूगु स्वीनिता लक्षणया चिं ख: ।
