माधवनारायण, स्वस्थानी व सक्व म्हसीका
प्रकाशमान सक्वसंस्कृतिविद माधवनारायण, स्वस्थानी व सक्व म्हसीका माधवनारायण, स्वस्थानी व सक्व म्हसीका य्ं पूर्व करिब १७ कि. मि. तापाक्क छगू ऐतिहासिक शहर सक्व दु । करिब ३३०० दँ न्ह्यः श्री श्री श्री उग्रतारा देवी बज्रयोगिनीया उजनं तत्कालीन पूजारी जोगदेव बज्राचार्य कलिगत सम्बत् १८०१ सालय् दयकूगु खँ मणिशैल महावदानय् च्वयात:गु दु । समुद्री, सतहस्वयां करिब १३२८ मिटर जालय् च्वंगु सक्वया पौराणिक नाम शांकेतुनगर खःसा कलिगत दँ १८०१ निसें शंखाकारय् दय्का तःगुलिं शंखपुर धकाः ब्याख्या याःगु नं इतिहासय् च्वयात:गु खनेदु । स्कन्दपुरानया केदार खण्डया माघमहात्म्य बर्णनय शालिनदीया सिथय् च्वंगु न्ह्यइपुगु कलात्मक व पाटी, पौवा, हिति, पुखू, ध्वाखातय्सं तक छाय्पियातःगु लावण्यदेश नांया नगर धका: थौंकन्हयया सक्वयात संकेत या:गु खनेदु । तर मेमेगु स्रोतपाखेँ सक्व हे उगु लावण्यदेश नगर खः धइगु प्रमाणित आधार लूगु मदुनि । बौद्ध सम्प्रदायया मणिशैल महाबदान कथं गुंगू कुण्डल गुम्ह नाग स्वनाः बिहार व झिंनिगू तीर्थत, अष्टमातृका किल्ला दुने पिने स्वनातःगु व मेमेगु पाटी, पौवा, हिति, तुं, राजकुलो, पुखू तकया ब्याख्या यानातःगु स्रोत दु । थौंकन्हयया सक्व लागा स्वनिगःया दकलय् पुलांगस शहरया ऐतिहासिक पौराणिक, साँस्कृतिक, सामाजिक, धार्मिक सम्पदायात न्हूगु पिढीया निंतिं धरोहरकथं ल्यंका तय् हे मा: । थुकथं हे ३३०० दँ न्ह्यःनिसेँ भव्य व आकर्षक रुपय् चैत्र शुक्ल पुन्हीनिसेँ च्यान्हुतक श्री श्री श्री उग्रतारा वज्रयोगिनी देबीया जात्रा सक्वय् न्ह्याका वयाच्वंगु दु । मेमेगु जात्रामात्रा नख:चखःकथं लय्पतिकं धइ थें चिचीधंणु सामाजिक, धार्मिक प्रचलनकथं हनावयाच्वंगु दुसां पौष शुक्ल पुन्हीनिसेँ माघ शुक्ल पुन्हीतक शालिनदी सिथय् श्री माधवनारायणया मुर्तीलिसेँ लच्छितक कठोर नियमपालन याना: श्रद्धालु भक्तजनपिं (मिसा-मिजं निथी नं) श्री स्वस्थानी व्रत च्वनेगु परम्परा न्ह्यानावयाच्वंगु दु । शैलपर्वतया शिखर कुहाँ वयाः न्ह्यानाच्वंगु शैलनदीपाखेँ अप्रभंश जुयाः शालिनदी नां जूवंगु पवित्र नदीया मुहान मणिशैल पर्वत खः । मणिशैल पर्वतय् विराजमान श्री श्री श्री उग्रतारा बज्रयोगिनी देवी आदीइश्वरी जगदम्बा भवानी गिरीराजकुमारीकथं थीथी नामं प्रख्यात स्वस्थानी देवी खः । श्री बज्रयोगिनीदेबीया १२ नांत : (बज्रयोगिनी माजुया झिनिलाया नांत थुकथं दु ) १) बैशाखय् यशोधरा,२) जेष्ठय् पद्मावती,३) आषाढय् कमला,४) श्वावणय् तारा,५) भाद्रय् बसुन्धरा,६) असोजय् विजयवाहिनी,७) कार्तिकय् महालक्ष्मी,८) मंसिरय् राधिका,९) पुषय् शैलजा१०) लमाघय स्वस्थानी,११) फागुनय् प्रज्ञापारमिता,१२) चैत्रय नवदुर्गा ॥ माघमहिनाया स्वामिनी श्री स्वस्थानीमाता ख: । श्री बज्रयोगिनी देवीया स्वस्थानी अवतार जुइगु माघ लायात शास्त्र पुराणतय्सं तसकं तःधंगु व पवित्र व पूण्य लाकथं कयातःगु दु । उकिं स्वस्थानी परमेश्वरीया व्रत मेमेगु व्रत उपासनास्वयां तसकं उपयोगी, फलदायिनी, मनोकामना पूवनीगु जूगुलिं हिन्दू, धर्मवलम्वीपिसं दँयदसं उपासना याना: धनधान्य व लाषण्य प्राप्त याइ । व्रत उपासनाया निंतिं छगू लुँया चतुर्भूज नारायण साक्षी तया: वय्कःया हे उपासना याना: स्वस्थानी व्रत धारण याई । थौंकन्हयया स्वर्णमूर्ति सक्वया हे श्री गीतगोविन्द भारो व भाजुराम भारों पुलांगु श्रीखण्डपाखेँ दय्कातःगु मुर्ति जिर्णोद्वार यानाः स्वनात:गु खः धइगु आम धापु्तिं पूष्टी जुइ । थौंकन्हयया लुँया मूर्ति करीव २०० दँ पुलांगु धयातःगु दु । सक्व लागां उत्तर पूर्व व दक्षिण जुयाः न्ह्यानाच्वंगु शालिनदी लिपा चाँगुनारायणया क्वं मनोहरा खुसिया नामं न्ह्यानाः यलय् बागमतीलिसेँ गंगा खुसिइ ल्वाकज्याना: थ:गु लिपांगु लक्ष्य महासागर लक्षित जुया: हिन्दमहासागरय् विलिन जुइ । पवित्र गंगा यमुना च तत्र गोदावरी, सिन्धु सरश्वतीश्चसर्वाणी तीर्थानी बसन्ति तन्त्र यत्राच्यूतिदोरकरकथाप्रशंग: ॥ सूर्य मकर राशीइ दुहाँ बने धुंकाः वयागु जलय् रसायनिक प्रतिक्रिया जुया: उगु जले पृथ्वी दुने उत्पत्ति जूगु जीव वनस्पती व मेमेगु तत्वतय्त तकं सकारात्मक लिच्वः लाकी धइगु खँ शास्त्रय न्ह्यथनातःगु दु । थुगु राशीया लँपुं सूर्य दक्षिणायनं उत्तरायणपाखे उन्मूख जुइगु खँ किटान यानाः च्वयातःगु दु । लिसें ब्रम्हाण्ड उत्पत्ति धुंका: सुर्द्यवं थःगु पूर्ण भ्रमण न्ह्याकूगु दिं लगलासप्तमी नं माघ लाय् हे ला: । श्रीपञ्चमी थुज्वःगु बसन्त श्रृतुया पदार्पण जुइ्गु दि नं माघ लाय् हे ला: । थुकथं हे पशुपतिनाथया गुरुश्री गोरखनाथ बाबाया बुदिं माघशुक्ल पुन्ही थुज्वःगु पवित्र न्हि, बलवान भीमसेन जस्तो न्ह्याबलें यक्व नयमाःम्हेसिनं नं छन्हु उपवास च्वनीगु भि एकादशी व वयागु जात्रा भि द्वादशी थुज्वःगु दिं नं माघ लाय् हे लाइ । थुज्वःगुः माघ लच्छियंक सुथ न्हापां दना: म्व: ल्हुया: सुर्द्यःयात अर्घबिया: थ:गु कुलदेवतालिसेँ श्री माधवनारायणया पूजा अर्चना याना: श्री स्वस्थानी व्रत च्वना: न्हिच्छिया छछाः नया: बहनी श्री स्वस्थानी वाखं न्यना: नित्यकर्म यानाः लच्छितक न्ह्याकाः धर्मकर्म यानावयाच्वंगु दु । धर्म धइगु आस्था व विश्वासया केन्द्र ख: । मनूतय्सं थ:थःगु सामाजिक परम्परालिसेलिसेँ आस्था व बिश्वासया केन्द्रविन्दु धर्मयात अंगीकार याना: जीवनयापन याना वयाच्वंगु दु । थ:थःगु परम्परा कथं सनातननिसेँ न्ह्यानावयाच्वंगु धर्मकर्मप्रति आस्थावान जुया वयाच्वंगु दु । हिन्दू धर्मया १८ पूराणमध्य् छगू स्कन्द पुराणय् न्ह्यथनातःगु श्री स्वस्थानीया व्रत थुज्वःगु सर्वाधिक प्रख्यात व पौषशुक्ल पुन्हीनिसेँ माघ शुक्ल पुन्हीतक आस्थावान् जुया: थ: भाःत, काय, छँज:पिनि सुख सम्बृद्धिया निति हिन्दू मिस्तय्गु सौभाग्यवती जुयाः धन पूण्य लाभ याकीगु श्री स्वस्थानी देवीया व्रत तसकं हे लोकह्वा: धइगु खँय् निगू मत मदु । छायकि श्री स्वस्थानीया व्रत उपासना माघ लच्छि छँयछँय् गुलिखे मिसा-मिजंत च्वनेगु यानावयाच्वंगु दुसा गन खुसिया सिथय्, गनं कुण्ड, पुखूया सिथय् व्रतउपासना याइ । विश्वया गुगुं नं व्वय् न्ह्यागु हे देसय् च्वनाच्वपि हिन्दूधर्मप्रति आस्थावान मिजंमिसातय्गु निति थ्व व्रत उपासना लोकह्वा: । न्हियान्हिथं बहनी स्वस्थानी बारे जक जूसां न्यनेगु प्रचलन लखौं नेपा:मिपिनि छेँय् छेँय् दु । गुलिखे हिन्दू धर्मावलम्वीत च्वनाच्वंगु देसय् नं माघ लच्छि श्री स्वस्थानी बाखं न्यंका वयाच्वंगु दु । माघ लच्छि श्री स्वस्थानी बाखं कनीगु छेँय् गुगुं खनेमदुगु आत्मा भूत प्रेत पिशाचतय्सं दुःख बिइमखु धइगु भलसा दु सा थ्व स्वस्थानी बाखं न्यनेगु, कनेगु ज्यां न्ह्याथेंजा:गु दुःख वःसां हरेस नयम्वा: धइ्गु ज्ञानोपदेश बाखं दुने खनेदइ । गुकिं आत्मविश्वास तक अप्वइ । छेँज:या थःथिति सन्तानयात ब्वनेत, शिक्षित याय्त न्हापा स्वस्थानी बाखं ब्वंकीगु ख: । गुकि शिक्षाय् आत्म बिश्वास अप्वया: च्वयब्वनेगुलि विकास जुइ धइगु खंय् भलसा कयातःगु दु । पौराणिक पक्ष : पौराणिक पक्ष : परापूर्वकालय् भगवान बिष्णु मायासूर दैत्य संहार याय्गु शक्ति काय्त महांकाल भैरव रुप क्षेत्रपाल गुरु माने यानाः झिंनिगू तिर्थ नवकुण्डल, नवनाग पूजा व थीथी तीर्थस्थलया जलं अभिषेक जुया: व्रत पूर्वका: श्री श्री श्री स्वस्थानी भवानी जगदम्वा उग्रतारणी बज्रयाेगिनी देवी लय् तायका: अतुलनीय बल शक्ति प्राप्त याना: दैत्य संहार याय्त ता:लाका: श्री स्वस्थानी व्रत तसकं पावन व पूण्य फल बिइगु भलसा कयातःगु दु । अनंलि पार्वती शिव भाःत काय्गु इच्छां श्री हरि बिष्णुया सल्लाहय् श्री स्वस्थानीया व्रत उपासना च्वन व उमा महेश्वर जुया: चिरञ्जिवी जुयाच्चन । निक्व:गु खुसिइ उमापार्वती काय् बुइकेगु मनतुनाः श्रीस्वस्थानीया व्रत उपासनापाखें श्री गणेशजी थुज्व:म्ह लोकय् नां जाःम्ह काय् बुइकल ।
