शिवरात्रिया महत्व
शिवरात्रिया महत्व ज्ञां धुकू शिवरात्रिया महत्व शिवरात्रिया महत्व घ्रुवकृष्ण ‘दीप’ शिवरात्रि वा सिलाचःर्हे नेपाःमितयगु लागी छगू तःधंगु घार्मिक पर्व खः । थुकी छुं संदेह मदु। हरेक साल फाल्गुण कृष्ण चतुर्दशी कुन्हु वसन्त ऋतु लिसें अनेकों भाव तरंगत ज्वना झीगु न्ह्योने ध्यंक वैगु थ्व धार्मिक पर्वया तःधंगु महिमा दु । शिवरात्रिया अर्थ खः भगवान शंकर अर्थात शिवया तस्सकं यःगु रात्र अर्थात चाह्न । मेगु थ्व पर्व क्यनीगु महत्वपूर्ण ई खः कृष्णपक्षया चतुर्दशी अर्थात चन्द्रमा रहित रात्रि। चन्द्रमायात धन मोहया प्रतीकया रूपय कयातःगु दु। चन्द्रमायागु विषयय् छगू धर्म शास्त्रय् थथे धैतःगु दु-“चन्द्रमा मानसो जातः।” अर्थात थ्व चन्द्रमा धैगु हे छगू हिसावं मनूयागु हे उपज खः। थ्व वाक्ययात प्रतीकात्मक हिसावं बिचाः याना स्वत धाःसा चन्द्रमां मानव मन स्थीर यायेगु सट्टा थ्वैत न्ह्याबलें बिचलित यायेगु हे अप्पो स्वयि । उकें झीसं छुं गम्भीरगु विषयय् अर्थात एकाग्र चित्तं आध्यात्मक चिन्तन-मनन पाखे बांलाक ध्यान तया स्वयेमाल धाःसा चन्द्रमोहयुक्त रात्रियाःत हे उपयुक्त ई मानय यानातःगु खने दु । भगवान शिवयागु ध्यानय च्वना भगवानयागु सहीस्वरूप म्हसीकेत झीगु घर्म शास्त्रं ल्यया केनातःगु छगू उपयुक्त ई खः शिवरात्रि। थ्व महान पर्वया उत्पति विषयय् तसकं पुलांगु छगू आख्यान दु। थ्व आख्यान थथे ख: “द्य:पिं व दैत्यत जाना: समुद्र मन्थन यायेगु खँ कोछित । कोछिउथें समुद्र मन्थन न॑ जुल । समुद्र मन्थन जुउबले समुद्रया गर्भं आपालं बहुमूल्य बस्तुत-हिरा-मोति-जुहार-पन्ना श्रादि पिहाँवल । अमृत कलश ज्वनात:म्ह धन घान्य व ऐश्वर्य सुखया देवी लक्ष्मी नं पिहाँवल । थ्वया लिपा थ्व सम्पूर्ण संसार छगू निमेषंहे भस्मांभूत यायेगु क्षमता दुगु कालकूट बीख न॑ पिहांवल । अमृत ला सकस्यां लोव॑गु वस्तु हे जुल । अले व सर्वनासी कालकूट बीख जक सुनां थीगु आ: ? प्रश्न वल । थ्व महासंकटयागु समाधान गुकथं यायेगु ? सुनां थ्वैत कः घायिगु ? लुम॑ लुम॑ सकलें त्राहिमाम् जुल। सम्पूर्ण श्रृष्टि हे संहार ज्वीगु भयावह स्थिति स्वये मफया देवाधि देव महादेव भगवान शंकरं व कालकूट बीख थम्हं हे नुना-सम्पूर्ण संसारयात संहार ज्वीगु पाखें सुरक्षित याना बिल । भगवानं सम्पूर्ण विश्वया प्राणीपिन्त करूणा तया कालकूट बीख त्वनेत ला थम्हं त्वना बिल । तर थुकिया प्रभाव नं भगवानयात तुरून्त हे लात । बीख त्वना कथुयि जक थ्यने मात्रं हे तसक॑ दाह जुया भगवानयात कथु छकलं हे वचुसे च्वनावल । बीख ल्ह्वयेन मछिन-नुनेनं मछिन । अले भगवानं न्ह्याक्व हे कष्टसां बीख कथुइ हे थाकातल । थुकें याना भगवानयागु छगू नां हे नीलकंठ जूवन । थ्व बाखँ नं झीत छु क्यं धा:सा भगवानं प्राणी मात्रया उद्धारया लागी कालकूट बीख थःगु कथुइहे थाका-भयंकर दाह जुल नं थ: भतिचाहे बिचलित मजूसे संसारयागु रक्षा याना हे च्वन । उकें महाद्योयात मेमेपिं द्योपिन्त स्वया अप्पो लः छायेगु व जलहरि तया लः हायेकेगु ज्या भक्तजनतसें थौंतक याना वैच्वंगुहे दनि । महाद्योयात लः छायेगुया अर्थ ख: भगवानयात बीख॑ पुना जूगु दाह शान्त यायेगु भक्तजनतयगु छगू प्रयास व नापं कृतज्ञता ज्ञापन नं खः । थम्हं बीख त्वना सम्पूर्ण श्रृष्टियात संहार ज्वीपाखें संरक्षण याये धुंका भगवान एकदम हर्ष विभोर जुया ताण्डव नृत्य याना बिज्यागु दिन है शिवरात्रि खः धैगु पौराणिक कथन दु। शिवरात्रि कून्हु भगवान शंकर प्रति श्रद्धा भक्ति तया: चा च्वनेफत धा:सा न्ह्याथें जा:गु पाप न॑ मुक्त जुयि धैगु जन विश्वास दु। उकें शिवरात्रि कुन्हु त्वा: त्वालय थ्वचा थ्वचा मस्त मुना छेँखापतिकं चाःहिला “सिलाचा च्वने य:सा सिं छका हिं” धका सिं व मेमेगु हलं ज्वलं मुंकेगु ज्या यायि। तर दुर्भाग्यया खँ-थ्व चलन थौंकन्हें धमाधम ह्ननावना च्वंगु दु। थ्व चलनं मचांनिसें बुढा-बुढी, ल्यायम्ह-ल्यासे तमामस्यां थ्व शिवरात्रि पर्व मानय यायेगुलियि अज्ज सम्पूर्ण जन समुदाय पाखें तकं गुलि बांलागु कुत: दु धैगु खँ बांताक क्यं । थ्व कुन्हु बह्नि जुलकिं शिवलिङ्ग दुथाय चुकय व चक्कंगु छुं थासय च्वना मिँ च्याका-जःला खःलात फुकं छचा:ख्यालं च्वना मिं पनी। महाद्य: पुज्याइ । अले सुनां सुनां छु छु नयेगु-त्वनेगु ह:गु ख: फुकं सकसितं इना न्हिला न्हिला नइ । गनं गनं भजन कीर्तन नं याइ। थ्व शिवरात्रि कुन्हु देने मत्य: धाइ। देनिपि फुकं पापी जुइ। थ्व कुन्हु बह्नि मिं पना महाद्योयागु ध्यान धुनय जागराम च्वनीपिन्त तःधंगु पुण्य प्राप्त जुया गुगुं प्रकारयागु ल्वच नं थी फैमखु धैगु जनविश्वास दु । ध्व शिवरात्रि कुन्हु अपो मनूत पशुपति महाद्योया दर्शन या:वनी । शिवरात्रि कुन्हु पुज्यायेमा:म्ह मूद्यो भगवान पशुपतियातहे मानय यानातःगु दु । उकें द्वलंद्व: हिन्दुस्तानी यात्रीत खास याना साधु-सन्त-जोगीत आपालं नेपालय वया पशुपतिनाथयागु दर्शन याः वै । थथे वैपिं यात्रीतयगु सेवा यायेत सरकारं थन तःधंगु गुथि हे दयेकात:गु दु । शिवभक्त साधु-सन्ततयगु सेवा याये फैगु नं छगू पुण्य हे खः धास्सां छुं पाइमखु । अन्तय आ शिवरात्रि कुन्हु चा च्वना भगवान शंकरयागु पूजा-आराधना याये फत धा:सा जीवन सदां याउँक हने दै धैगु विषयय् नेना तयागु छगू पुलांगु आख्यान दु् । थ्व आख्यान थथे खः “छन्हु छम्ह ब्याधा जंगलय शिकार म्हित वंम्हेसित अ:ख:बतु छम्ह जंगली जन्तुं लिना हया त्राहिमाम ज्वीका काचा काचां लिक्कसं च्वंगु छमा सिमा गया: सिमाच्वय थ्यंक वने धुंकातिनि सुरक्षाया सासः ल्हात । उकुन्हु चच्छि है हिंस्रक जन्तुया डरं याना व सिमाया च्वयहे बासं च्वन । चच्छि ग्याना देने मखन। सिमाकचाय जक कुति कुति सना-सिमाहः जक चफुना हे चा फ:प्वीकल। सुथ जुसेंलि सिमां कुहांवल ।अले वहे सिमा कोसं चिकिचाधंगु शिवलिङ्ग छगू सिमाहलं बच्छि त्वःपुया च्वंगु व॑ खन। वहे शिवलिङ्ग महाद्यो दर्शन याना व सरासर छेँय् वन। छेँय थ्यंबले थःगु छेँ विशाल भवनय परिणत जुयाच्वंगु , वया कला मचाखाचा फुकं बांलाना-सम्पन्न सुखी जुयाच्वंगु खना व चकित जुल । लिपा वं थुल – व च्वंगु सिमा महाद्यःया यःगु बेल वृक्ष जुयाच्वन । अले चच्छिं सिमा कुतुं वनी धका ग्याना देने मखन। थथे देने मखंगु चा शिवरात्रिया चा जुयाच्वन । थथे थःम्हं हे मसीक संजोगं जूवंगु धार्मिक ज्यांहे वयात थुजोगु सुख प्राप्त जूगु जुयाच्वत । अस्तु । ज्ञां धुकू स्राेत-फणीन्द्र कायस्थ, नेवार जातिकाे चिनारी ज्ञां धुकू (सामान्य ज्ञान) १) महाद्य: या मेगु नां :- शिव शंकर मन्त्र :- ॐ नमः शिवाय। , शिव शिव २) नेपालय् दकले पुलांगु शिवलिङ्ग मूर्ति:- पशुपतिनाथ। ३) दकले न्हापां लिच्छविकालय् प्यपाख्वा: दुम्ह पशुपतिया शिवलिङ्ग स्थापना या:म्ह जुजु:- लिच्छवि वंशया न्हापांम्ह जुजु निमिष्ठांका वर्मा । ४) थौंकन्हे पशुपति महादेवया देग: दुने च्वंगु प्यपाख्वा: दुगु शिवलिङ्गया मूर्ति स्थापना याम्ह :- जुजु धर्म मल्लया राज्यकालय् महामन्त्री जयसिंह रामबर्द्धनं ने.स. ५१५ रिखे स्थापना याःगु ५) यलय् किरातकालीन प्यंगू शिवलिङ्गया नां :- १.नलिबुं महादेव २.बलिबुं महादेव ३.सुलिबुं महादेव ४.कुलिब महादेव ६) पञ्चमुखि शिवलिङ्गया नां :- १.ईशान २.अघोर ३.वामदेव ४.तत्पुरूष
