ई व भुवन खंग्व
ई समय Time सुथ बिहान Morning तिन्हिन मध्यान्ह Noon/midday न्हिन दिउँसो Afternoon सनिल/सन्ध्या साँझ Evening बहनि राती Night चान्ह मध्य रात Mid night उखुन्हु त्यसदिन That day म्हीग अस्ति day before yesterday म्हिग हिजो yesterday थौं आज Today थौं कन्हय् आजभोलि Nowadays कन्हय् भोलि Tomorrow कंस: पर्सि day after Tomorrow कन्हय् कंस: भोलिपर्सि day after Tomorrow लत्या देढ महिना one n half month दत्या देढ वर्ष one n half year नगुने परार Year before last थगुने पोहर Last year थुगुसि यो साल This year आकिओं अर्को साल Next year का:संल्हु मसान्त End day of month संल्हु संक्रान्ति First day of month तिथि तिथि Days of moon वा: हप्ता Seven days बा:छि पन्ध्रदिन Fifteen days लच्छि एकमहिना One month ला महिना Month दच्छि एक वर्ष One year भुवन Universe १.भूर्लोक भुवन २.भूवर्लोक भुवन ३.जनलोक भुवन ४.तपलोक भुवन ५.स्वर्लोक भुवन ६.महर्लोक भुवन ७.सत्यलोक भुवन ८.अतल भुवन ९.वितल भुवन १०.सुत्तल भुवन ११.तलातल भुवन १२.रसातल भुवन १३.महातल भुवन १४.पाताल भुवन दिशा नेपाली English वंता पूर्व East यौता पश्चिम West यन्ता उत्तर North इता दक्षिण South वंकुली आग्नेय कोण East-South corner येकुलि नैऋत्य कोण South-West corner यौकुलि वायव्य कोण West-North corner यंकुलि इशान कोण North-East corner ऋतु महिना Season बसन्त ऋतु चैत्र,बैशाख Spring गृष्म ऋतु जेष्ठ,असार Summer वर्षा ऋतु श्रावन,भाद्र Rainy शरद ऋतु श्रावन,भाद्र Autumn हेमन्त ऋतु मंसिर,पुष Winter शिशिर ऋतु माघ,फागुन Cold
पञ्चाङ्गया खंग्व:
ज्योतिषी शास्त्र कथं बार , तिथि , नक्षत्र , योग व करण नापं शुभ अध्ययन याय्गुयात पञ्चाङ्ग धाइ । (क) बा: बार ल्या: नेपालभाषा नेपाली १ आइतबा: आइतबार २ सोमबा: सोमबार ३ मंगलबा: मंगलबार ४ बुधबा: बुधबार ५ बिहीबा: बिहीबार ६ शुक्रबा: शुक्रबार ७ शनिबा: शनिबार (ख) तिथि शुक्लपक्षथ्व: कृष्णपक्षगा: १.पारु १.परेवा २.द्वितीया २.द्वितीया ३.तृतीया ३.तृतीया ४.चौथी ४.चौथी ५.पंचमी ५.पंचमी ६.षष्ठि ६.षष्ठि ७.सप्तमी ७.सप्तमी ८.अष्टमी ८.अष्टमी ९.नवमी ९.नवमी १०.दशमी १०.दशमी ११.एकादशी ११.एकादशी १२.द्वादशी १२.द्वादशी १३.त्रयोदशी १३.त्रयोदशी १४.चतुर्दशी १४.चतुर्दशी १५.पुन्हिं ३०.औंशी (ग) नक्षत्र १४.चित्रा १.अश्विनी १५.स्वाति २.भरणी १६.विशाखा ३.कृतिका १७.अनुराधा ४.रोहिणी १८.जेष्ठा ५.मृगशिरा १९.मूल ६.आर्द्रा २०.पूर्वषाढा ७.पुनर्वसु २१.उत्तरषाढा ८.तिष्य २२.श्रवण ९.अश्लेषा २३.धनिष्ठा १०.मघा २४.शतभिषा ११.पूर्वफाल्गुनी २५.पूर्वभाद्र १२.उत्तरफाल्गुनी २६.उत्तरभाद्र १३.हस्ता २७.रेवती (घ) योग १४.हर्षण १.विल्कुम्भ १५.वज्र २.प्रीति १६.सिद्धि ३.आयुष्मान १७.व्यतिपात ४.सौभाग्य १८.बरीयान ५.शोभन १९.परिघ ६.अतिगण्ड २०.शिव ७.सुकर्मा २१.सिध्द ८.धृति २२.साध्य ९.शूल २३.शुभ १०.गण्ड २४.शुक्ल ११.बृद्धि २५.ब्रम्ह १२.ध्रुव २६.ऐन्द्र १३.व्याघात २७.वैधृति (ङ) करण (शुक्लपक्ष) थ्व: तिथि पूर्वाद्ध उत्तरार्द्ध १.पारु किंस्तुध्न बव २.द्वितीया बालव कौलब ३.तृतीया तैतिल गर ४.चौथी वणिज भद्रा ५.पंचमी बब बालव ६.षष्ठि कौलब तैतिल ७.सप्तमी गर वणिज ८.अष्टमी भद्रा बव ९.नवमी बालव कौलब १०.दशमी तैतिल गर ११.एकादशी वणिज भद्रा १२.द्वादशी बब बालव १३.त्रयोदशी कौलब तैतिल १४.चतुर्दशी गर वणिज १५.पुन्हिं भद्रा बब (ङ) करण (कृष्ण पक्ष) गाः तिथि पूर्वाद्ध उत्तरार्द्ध १.परेवा बालव कौलब २.द्वितीया तैतिल गर ३.तृतीया वणिज भद्रा ४.चौथी बव बालव ५.पंचमी कौलब तैतिल ६.षष्ठि गर वणिज ७.सप्तमी भद्रा बव ८.अष्टमी बालव कौलब ९.नवमी तैतिल गर १०.दशमी वणिज कौलब ११.एकादशी बव बालव १२.द्वादशी कौलब तैतिल १३.त्रयोदशी गर वणिज १४.चतुर्दशी भद्रा शकुनि ३०.औंशी चतुष्पद् नाग -तिथि १५ -छगू तिथि “निगू करण” -तिथिया(बछि ई ) छगु करण पुर्वाद्ध, मेगु करण (बछि ई ) उत्तर्राद्धय् भोग याइ। नेपाल संवत् विक्रम संवत् ला महिना कछला थ्व: कार्तिक शुक्लपक्ष गा: मङ्सिर कृष्णपक्ष थिंल्ला थ्व: मङ्सिर शुक्लपक्ष गा: पौष कृष्णपक्ष पोहेला थ्व: पौष शुक्लपक्ष गा: माघ कृष्णपक्ष शिल्ला थ्व: माघ शुक्लपक्ष गा: फाल्गुन कृष्णपक्ष चिल्ला थ्व: फाल्गुन शुक्लपक्ष गा: चैत्र कृष्णपक्ष चौला थ्व: चैत्र शुक्लपक्ष गा: बैशाख कृष्णपक्ष वछला थ्व: बैशाख शुक्लपक्ष गा: जेष्ठ कृष्णपक्ष तछला थ्व: जेष्ठ शुक्लपक्ष गा: असार कृष्णपक्ष दिल्ला थ्व: असार शुक्लपक्ष गा: श्रावण कृष्णपक्ष गुँला थ्व: श्रावण शुक्लपक्ष गा: भाद्र कृष्णपक्ष ञला थ्व: भाद्र शुक्लपक्ष गा: आश्विन कृष्णपक्ष कौला थ्व: आश्विन शुक्लपक्ष गा: कार्तिक कृष्णपक्ष अनला थ्व: आश्विन शुक्लपक्ष गा: आश्विन कृष्णपक्ष अनला (महिना) : धयागु अधिक मास ( पुरुषोतम महिना ) ख: । स्वदँय् छक: वइ । राशी जातलय् च्वयात:गु नांया न्ह्य:नेया आखः १.मेष चु. चे. चो. ला. लि. लु. ले. लो. अ. २.वृष इ. उ. ए. ओ. वा. वि. वु. वे. वो. ३.मिथुन क. कि. कु. घ. ङ. छ. के. को. ह. ४.कर्कट हि. हू. हे. हो. डा. डि. डु. डे. डो. ५.सिंह म. मि. मु. मे. मो. टा. टि. टु. टे. ६.कन्या टो. प.पी. पू. ष. ण. ठ. पे. पो. ७.तुला रा. री. रु. रे. रो. ता. ती. तु. ते. ८.वृश्चिक तो. ना. नि. नू. ने. नो. या. यि. यू. ९.धनु य. यो. भा. भी. भू. ध. का. ढ. भे. १०.मकर भो.जा.जी.जू.जे.जो.ख.खि.खु.खे.खो.गा.गी ११.कुम्भ गु. गे. गो. सा. सी. सु. से. सो. द. १२.मीन दी. दू. थ. झ. ञ. दे. दो. च. ची. पात्र च्वय्त छेलीगु खंग्व ६०विकला या १ कला ६० कला या १ अंश ३० अंश या १ राशी १२ राशी या १ भगण ६० विपला या १ पला ६० पला या १ घडी ६० घडी या १ न्हु(१दिन) ७ न्हु या १ वा (१हप्ता)
ल्या: खंग्व:
अंक ल्या: s.no १ छि 1 २ नसि 2 ३ स्वं 3 ४ पि 4 ५ न्या 5 ६ खु 6 ७ न्हय 7 ८ च्या 8 ९ गुँ 9 १० सान्ह 10 अंक ल्या: s.no ११ संछी 11 १२ संनसी 12 १३ संस्वं 13 १४ संपि 14 १५ संन्या 15 १६ संखु 16 १७ संन्हस 17 १८ संच्या 18 १९ संगुं 19 २० निसान्ह 20 अंक ल्या: s.no २१ नीछि 21 २२ नीनसि 22 २३ नीस्वं 23 २४ नीपि 24 २५ नीन्या 25 २६ नीखु 26 २७ नीन्हस 27 २८ नीच्या 28 २९ नीगुँ 29 ३० सुइसान्ह 30 अंक ल्या: s.no ३१ सुइछि 31 ३२ सुइनसि 32 ३३ सुइस्वं 33 ३४ सुइपि 34 ३५ सुइन्या 35 ३६ सुइखु 36 ३७ सुइन्हस 37 ३८ सुइच्या 38 ३९ सुइगुँ 39 ४० पीसान्ह 40 अंक ल्या: s.no ४१ पीछि 41 ४२ पीनसि 42 ४३ पीस्वं 43 ४४ पीपि 44 ४५ पीङा 45 ४६ पीखु 46 ४७ पीन्हस 47 ४८ पीच्या 48 ४९ पीगुँ 49 ५० न्येय्न्ह 50 अंक ल्या: s.no ५१ न्येय्छि 51 ५२ न्येय्नसि 52 ५३ न्येय्स्वं 53 ५४ न्येय्पि 54 ५५ न्येय्ङा 55 ५६ न्येय्खु 56 ५७ न्येय्न्हस 57 ५८ न्येय्च्या 58 ५९ न्येय्गुँ 59 ६० खुसान्ह 60 अंक ल्या: s.no ६१ खुइछि 61 ६२ खुइनसि 62 ६३ खुइस्वं 63 ६४ खुइपि 64 ६५ खुइन्या 65 ६६ खुइखु 66 ६७ खुइन्हस 67 ६८ खुइच्या 68 ६९ खुइगुँ 69 ७० न्हय्सान्ह 70 अंक ल्या: s.no ७१ न्हय्छि 71 ७२ न्हय्नसि 72 ७३ न्हय्स्वं 73 ७४ न्हय्पि 74 ७५ न्हय्न्या 75 ७६ न्हय्खु 76 ७७ न्हय्न्हस 77 ७८ न्हय्च्या 78 ७९ न्हय्गुँ 79 ८० चय्सान्ह 80 अंक ल्या: s.no ८१ चय्छि 81 ८२ चय्नसि 82 ८३ चय्स्वं 83 ८४ चय्पि 84 ८५ चय्न्या 85 ८६ चय्खु 86 ८७ चय्न्हस 87 ८८ चय्च्या 88 ८९ चय्गुँ 89 ९० गुँसान्ह 90 अंक ल्या: s.no ९१ गुँइछि 91 ९२ गुँइनसि 92 ९३ गुँइस्वं 93 ९४ गुँइपि 94 ९५ गुँइन्या 95 ९६ गुँइखु 96 ९७ गुँइन्हस 97 ९८ गुँइच्या 98 ९९ गुँइगुँ 99 १०० सच्छि 100
पुजा
म्हपूजा किजापूजा लक्ष्मीपूजा बु:दिं नारायणपूजा म्हपूजा म्हपूजा पूजा विधि:- म्हपुजा कछलाथो पारु (कार्तिक शुक्ल प्रतिपदा ) खुनु जुयिगु म्हपुजा नख: पद्मपुराणया स्वदेह पुञ्ज कथं नेवा:तसें न्हापानिसें मानेयाना व:गु नं जुयेफु | तर म्हपुजाया दिन नेपाल सम्बत् वो थ्वयाँ न्हापाया नेपालन पिदंगु मेमे:गु सम्बत पिदंगु दिन नं जूगुलिं वो नेपाल सम्बत् राघवदेवया पालय् फँबञ्जा: शंखधर साख्वा:नं तत्कालिन नेपा:मितय ऋण पुलाबिया: शुरुया:गु धयात:गुलिं थुपिं खँया लसता कथं नं म्हपुजा नख: न्ह्यनाच्वंगु जुया नेवा:तय म्हपुजा नख:या स्वरूप थ:गु विशेषता दुगु मौलिक संस्कृति जुया ब्युगु दु | म्हपुजा यायेगु विधि:- १. बँ इलेगु :- न्हापां म्हपूजा यायेगु थाय् मिलय्याना बँ इलेगु | २. मन्द: च्वयेगु :- म्हपुजा यायेत न्हापां मन्द: च्वये मा:| मन्द:धयागु मण्डल अर्थात् ज:या चा:ख:| गथे सुर्य मण्डल,चन्द्र मण्डल आदि |अठे हे थन मन्द: (चा:) या प्रयोगात्मक अर्थ ख:स्वरुपया प्रतीक ज्योतिर्मय चा:गथे (क) द्द्य:मान्द: ( द्द्य:या प्रतीक स्वरूप ज्योतिर्मय चा: ) , (ख) मनूमन्द: ( थ:गु प्रतीक स्वरूप ज्योतिर्मय चा: ) आदि | न्हापां म्हपूजा यायेत बँ इलात:थाय् च्वयपाखे चिचिपागु द्द्य:मन्द:अले तत:पागु मनू मन्द: च्वया:लि दकले क्वय् छेँद्द्य: या प्रतीक स्वरूप नं छगू चिकिधंगु मन्द: च्वय मा: | मन्द: च्वयेगु बिधि :- क) ल:मन्द: धका: नीलखं अंगू आकरया चा: च्वयेगु | ख) ल:मन्द:या द्द्य:ने चिकं मन्द: धका: चिकनं चा: च्वयेगु | थ्व मन्द:अन्तर आत्माया प्रतीक ख:| ग) चिकं मन्द:यात दथुइ लाका पोताष अनाहत चक्रया प्रतीक कथं षटकोण च्वयेगु (गुलिं षटकोणयापलेसा स्वस्तिक वा न्यागूचा: वा मे:मे:गु चिं च्वयिपिंनं दु ), अले षटकोणयात नं दुने लाका: पोताषं चा: च्वयेगु | घ) पोताया चा:खय् छचाखेरं पलेस्वाँया च्याह: च्वया: हृदय कमल दयेकेगु | ङ) पलेस्वाँयात नं दुने लाका: पोताषं मे:गु चा: च्वयेगु , उगु मे:गु चा:यात नं दुने लाका:हानंमे:गु चा : च्वायेगु| थ्व पिनेच्वंगु त:धंगु निचा: (मण्डल) पिनेच्वंगु म्ह्या प्रतीक ख:| थ्व कथं पोताषं मन्द: च्वयेगु | च) पोतायया द्द्य:ने अबीरं नं च्वयेगु | छ) षटकोणया दथुइ ल:वो चिकं मण्डलय् म्हया न्यागु तत्व पृथ्वी, जल, तेज, वायू, वो आकशया प्रतीक छछिं कथं आखे:, वा, माय्, मुस्या, वो ताय् तयेगु |अथेहे थुपिं न्याता जोलं षटकोणया खुकुनय् वो पलेस्वांया च्याह्लय् नं तयेगु | ३. मन्द: तयार जुयेवं छेँ छखां पालाचा च्याका: सकलें ल्हा:तुति सिला: नुसिला कया: (नस्ला कायेगु ) थकालिं निसें झो: लिक फेतुयेगु| ४. मिजंतय तपुलि पुयेगु | ५. थकालि नकिनं ल्यूनकिं पासा कया: निल:,म्हासुसिन्ह:, भुयुसिन्ह:, स्वाँ, जजंका, जाकि ,ताय्, अबीर, धूं, धुँपाय्, इता: आदि दुगु पुजाभु वो धौगो: धौसगं कथं थकालिनिसें सकसितं भागि याका: न्हापां गने:द्द्य:या चिं सुकुन्दा ब्रम्हाया चिं तुफि ,नारान्द्द्य:या चिं ल:घ:,महाद्द्य:या चिं हासा वो कुमारया चिं खल् वा लोहंमा दिकात:गु द्द्य:मण्डलय् पुज्यायेगु | ६. धुं दिकेत मन्द: पतिकं वो:कुचा तयेगु | अनलि मनूया मण्डलय् थ:थवं पुज्याके बिया: अथवा वया नामं पुज्याना: मनूयात नं पूजा यायेगु | ७ धौगो:या धौ भचा जाकि ताय् अबीर नापं ल्वाकछ्याना: मण्डलय् वो मनूयात नं तिकेगु | अथेहे उगु धौसिन्ह: सकसितं आकाशया भाव यासे धलिमय् वां छ्वया: तिके बिगु | ८. सकलयात सुकुन्दाय् च्वंगु मतय् त:सिद्द्य:ने तयात:गु खेलूइता: (खे अर्थात् मन्चाया क्वनिसें चँसुप्वा:तक लूगु अर्थात् त:हाक:गु इता:) च्याका: जाकि वो स्वानं पुज्याका: लहल्हाना बियेगु | खेलू इता:या ज: आत्माया प्रकाश ख: अर्थात् दुनेच्वंम्ह थ:यात म्हसीकेगु ज: ख: | थ्वयात थ:थ:गु मन्दलय् थ:पाखे स्वका: च्याका तये मा: | म्हपूजा सिमध:तले सिके मज्यू | उकिं हे थ्व कुछिति ताहाक: यानात:गु ख: | ९. थकालि नकिनं आयु ताहाक जुयेमा धका: ताहाक जजंका, म्ह झ्वा: मजुयेमा धका:गोयास्वांमा:, स्वास्थ्य बल्लाय्मा धका: खोसिँ, मन पवित्र जुयेमा धका: त:सि अथेहे स्याँगुलि, भोगत्या, सन्त्रासि, चाकुसि, झम्सि,मिठाइमरि, ग्वा:, म:सि:पो: आदि नं तयात:गु भिंतुना सगंया किस्ति जाकि वो स्वाँनं पुज्याका: लहल्हाना बीगु | १०. लहल्हाना कयागु त:हाक जजंका वो स्वामा क्वखाय्गु | ११. थकाली नकिन खेसंग बिया: अभिबृष्टि यायेगु खेंसगंया निम्ति हलंजोलं खः १. मना: पुकात:गु खें (आकाश स्वरूप) २. ओ (वायु स्वरूप) ३. गङ्गु पुकात:गु ङा (जल स्वरूप) ४. पालु (तेज स्वरूप) ५. छ्वय्ला ( पृथ्वी स्वरूप) ६. ऐला:या अन्ति ७. गो:धौ ८.ऐला: तयेगु सलिं खेंसगंसं बीगु (विधि) ताजिलजि :- न्हापां सगं बाटा वो धौगो: थकालि नकिनं सगं कायिम्हयात भागि याकी अले जवपाखे सुकुन्दाया गणेध्यो:यात सगं जोलं छाये धुंका: ओ:या ध्यो:ने खें ला ङा पालु तया: थ:गु जव ल्हातं अथेहे ऐला: सलिं खव ल्हातं ज्वना जव नाडी खव नाडी ध्यतना सगं कायिम्हया जव ल्हातय् ओ:या ध्यो:ने खें ला ङा पालु तयात:गु सगं वो खव ल्हातय् ऐला: सलिं ज्याछिंक लहल्हाना बी | सगं का:म्ह्सें सगं क्वय् मदिकुसें न्हापां खें वान्याइ अले ऐला: चिपं थी | थकाली नकिनं, ऐला: तना बी हानं खें वान्याइ ऐला: चिपं थी , हान थकालि नकिनं ऐला; तना बीव हानं खें वान्याइ, ऐला: चीपं थी | थ्वकथं खें वो ऐला: स्वक: तक चिपं थीव खेंसगं वो ऐला: सलिं क्वय् तया: थ:यात य: कथं छता छता कया: नयि , त्वनी | ऐला: मत्वंम्ह्यात सलिँखय् धौ तया: सगं बी ( ऐला: वो धौ निगुलिं पाचन शक्ति बीगु खः) तर खें ला ङा मनम्हसें धा:सा खेंसगं कया: नंतुना: भागि यासे क्वय् तया बी | थ्व दक्व विधि खेंसगंया सांस्कृतिक ताजिलजि खः | १२. सिंफं वा कुलेय् स्वाँ सिसबुसा धेबा आदि तया: म्ह्य् स्वको लुयेगु | १३. घ:या लखं नं अभिषेक (हाहा) यानाबीगु | १४. थकालिनकिन थ:गु पूजा थवं यायेगु तर सगं आदि वो लुइगु जय ल्यूनकिनं यायेगु | १५.. म्हपूजा सिधयेवं खेलूइता:या मत मसिवं मू कयेगु धका: धली केरा आदि ल्वाकछ्याना: नकेगु | १६. च्वय् द्द्य:मण्डल य् च्वंगु तुफिं च्वनिसें क्वय् च्वंगु द्द्य: मण्डलय् तक सुरु सुरु पुया: पूजा क्वाचय्केगु (गुलिस्याँ थथे बँ मपुसें मन्द:या द्द्य:ने हे भोय नयिगु चलन दु ) | १७. म्हपुजाया भोय नयेगु | थ्व कथं म्ह्पुजाय् चेतन रुपी अन्तर आत्मा वो प्रकृति रुपी भौतिक शरीर निगुलिंया महत्व क्यना त:गुलिं थ्व भौतिक भावना वो अध्यात्म भावना निगूया समन्वय कथं नेवा: तसें न्ह्याकाच्वंगु संस्कृति धायेमा: | किजापूजा किजापूजा पूजा विधि:- किजापुजा :- म्ह्पुजाया सतिखुनु (कछलाथोक दुतिया) किजापुजा ख:| थ्व खुनु यमराजयात केहें यमुनां पाहां ब्वना: सम्मान या:गु वो उगु लसताय् यमुना थौया दिनय् “झी थें सकल तताकेहेंया दाजुकिजापिं नापलाना: बिशेष आनन्दं च्वने दयेमा” धका: भावना या:गुलिं दंछी छको: थुगु दिनय् थथे किजापुजाया परम्परा च्वंगु धयगु बाखंया आधारय् थुगु परम्परा नेवा: संस्कृति नं न्हापांनिसें दुथ्यानाच्वंगु खनेदु | नेवा: जातिया दुने गुलिं बिया छ्वये धुंकूपिं मिसातय थ:दाजुकिजापिनिगु छेंय पूजा या:वनीसा गुलिं थ:थाय् स:ता: पूजा याइपिं नं दु | किजापूजाय् नं म्हपूजाय् थें मन्द: च्वया: पूजा याये मा:| अथेहे मान्द: न्हेवने तया: दाजुकिजायात तताकेहेंनं द्द्य:मन्द:, मनूमन्द: वो मनूयात पूजायासे खेलूइता: लल्हाना: च्याके बी मा: | नापं आयु
थीथीकथंया लप्ते
थीथीकथंया लप्ते नेवाः समुदायया समाजय् संस्कृति, संस्कारकथं व व्यवहारय् थीथीकथंया ज्याझ्वलय् थीथीकथंया लप्ते छ्यलावयाच्चंगु दु । उज्व:गु थीथीकथंया लप्ते थन न्ह्यब्वये । १ सिसिमाया (धुंसिँमाया) लप्ते – थीथीकथंया पुजा, संस्कृति संस्कारकथंया भ्वय् ‘जुइबलय् भ्वय् ब्व तयेत, थीथीकथंया व्यवहारिक ज्याखँँय् छ्यला वयाच्चंगु लप्ते । २) क्वेँसिमाया लप्ते – जात्रा नख:या थीथी द्य:पिंथाय् मर:जा नकिइबलय् मर:जा ब्व तयेतमा:गु लप्ते । ३) पलेलप्ते – चथा: कुन्हु चथा:द्य: पुजायायेत लायेमा:गु व पचलि आजुया गुथिइ थीथीकथंया ज्याझ्व:यात मा:गु लप्तै । ४) ज्योनांलप्ते – लसकुस याइबलय् दुवा:ल्या: च्याकेत त्वादेवालय् तयेतमा:गु, सभुजंब्व वा थाय्भुब्व नकेतमा:गु, जात्रा नख:या थीयी द्य:पिंथाय् मर:जा नकेत मरः:जा ब्व तयेतमा:गु लप्ते । ५) हेलूलप्ते – स्वन्ति नख:या लक्ष्मीपुजा व म्हुपुजा कुन्हु भ्वयब्व तयेतमा:गु लप्ते। ६) केरालप्तै – मोहनी नखः:या आगं पुजा याइबलय् स्वनेगु ज्वलनय् वा स्वनेत लायेमा:गु व कुछिं भ्वय् कुन्हु भ्वयब्व तयेतमा:गु लप्ते । ७) ग्वाःलप्ते (ग्वाःह:) – कय्तापुजाबलय् कय्तापुजा या:म्ह मचायात न्ह्यपला: छिकेत लायेमा:गु लप्ते। ८) कुसालप्ते – नागपुजा पुइं हायेत, तीर्थय् मत च्याका: ज:रां चुइकेत, श्राद्बबलय् पिण्ड तयेतमा:गु लप्तै । (७९) थाय्भूयात ज्यनालप्ते, प्रेतयात कुसालप्ते, दुबसिलप्ते धुसिसिँया लप्ते थाय्भूयात ज्यनालप्ते, मोहनिबलय् केरालप्ते, प्रेतयात कुसालप्ते, तन्त्रया विशेष पुजाबलय् पलेस्वांलप्ते, ब्यांजा नकेत लक्ष्मीसिमिया लप्ते, विशेष पुजाय् हलु लप्ते, पंखास्वांलप्ते, ल्वय्यात ग्वाःलप्ते, दुबसिलप्ते
