पञ्चदान / पजरां
नेवा: जातिं हना वयाच्वंगु नख:चख:या थःगु हे विशेषता दु । दछियंकं हनीगु नख:चखः मध्यय् थःके दुगु नसात्वंसा पुसा आदियागु दान याना न्यायेकीगु नख: ख: पञ्चदान । पञ्चदान खँग्व:या अपभ्रंस खँग्वः पजरां ख: । नेवाःत मध्यय्नं मुख्य यानाः गुभाःजु बरे (बज्ञाचार्य व शाक्य) जातिं विशेष यानाः हना वयाच्वंगु नख: खः, पञ्चदान । गुभाःजु ब बरे धायेबलय् विशेष याना: बज्राचार्य, बुद्धाचार्य, सिद्धि व शाक्य जात दुथ्या: । थ्व नख:यात तुलाधर व ज्यापु जाति नं थःगु कथं हे हनेगु या: । बज्राचार्य, बुद्धाचार्य, सिद्धि, शाक्य व तुलाधर जाति थ्वयात नख: कथं हे हनेगु याः, नेवा: जातिया मेमेग नेवाः जातं थ्वयात चख: कथं हनेगु या: ।
बज्राचार्य, शाक्यपिनिगु वस्ति दुगु थास य् थ्व नख: विशेष याना: हनेगु या: । यलय् पञ्चदान नखः श्रावणशुल्क अष्टमीकुन्हु हनेगु जूसा मेमेथाय् फुक्कसियां भाद्रकृष्ण १३ (त्रयोदशी) कुन्हु माने यायेगु याः ।
पञ्चदानया उत्पति
पञ्चदानया उत्पति बारे भाजु पुण्यरत्न बज्चाचार्यं युकथं न्ह्य ब्वया बिज्याःग दु । “श्रावणशुक्ल अष्टमी तच्वतं त:धंगु पर्वया दिं ख: । परापूर्वकालस थ्व दकसिबे न्हापा श्री ब्रम्हां थ:गु मुलगु छ्यं महाद्यवं ध्यंका: श्री दीपंकर बुद्ध भगवानयात दान याना:बिज्या:गु जयाच्वन । वयां लिपा थ्वकुन्ह हे यल देशय् दीपावलती नगर (गयित देशयाम्ह बुद्धिमान जुजु श्री सर्वानन्द दानशाला दयेका: श्री दीपंकर बुद्ध भगवान व वसपोलया संघयात वा जाकि वसः, दक्षिणा व मेमेगु नं वस्तु, लुँयागु पिण्डपात्रय् तया: दान याना:बिज्या:गु जुयाच्चन । हानं थ्वकुन्हु हे यलयाम्ह छम्ह कन्याम्ह म्ह्याय्मचा छम्हसिनं दीपंकर बुद्ध भगवानयात पिण्डपात्र दान या:गु जुयाच्वन । उम्ह म्ह्यायमचां छ्यला वंगु छुं छुं वस्तु व मूर्ति थौं कन्हय् तकं गुंपुन्हि ज्व:छि गुइत बहिलिइ ब्वया: क्यनेगु यानाः वयाच्वंगु दु । उकिं हे यलया श्रावणशुक्ल अष्टमीकुन्हु पञ्चदान नख: हनेगु याना:वया च्वंगु खः।
अथें तुं यैँय् भादकृष्ण त्रयोदशीकुन्हु हनेगु बारे वज्र महाकाल तन्त्रय् वज्रसत्व वचन व पिण्डपात्र अवदानय वाचन धकाः थुकथं न्ह्य ब्वयातःगु दु। भाद्रकृष्ण त्रयोदशीकुंन्हु सत्य त्रेता, व्दापर व कली प्यंगू युगया छगु हे दिं ला:गु दिन ख: । थ्वकुन्हु यानागु दानया, फल असंख्य दु धयागु खँ सिइका: मनुतय्सं चुडाकर्म याये धुंक्को फुक्क बज्राचार्य व शाक्य भिक्षु्पिंत पिण्डपात्र व अन्न आदि बस्तु दान यात धा:सा मनं तातुनागु फल दइ । हानं गंगु कय्गु मुस्या आदि तया: क्वाति त्वनेगु यायेगु ज्यां याना: अनेगु ल्वय् व व्याधि नाश जुइ ।
सिद्धार्थ गौतमं महाभिनिष्कमण धुंकाः थःम्हं तपस्या यानाः बोधिज्ञान प्राप्त याये धुंकाः थःगु ज्ञान थ: नापं थः भिक्षुगणपिं ब्वनाः थःगु हे दरवारय् व दरवार नापनापंया छँय् छँय् भिक्षाटन यानाः बिज्याःगु दिं नं ख: । थ्वकुन्हु हे भगवान बुद्धं भिक्षातन याथें बज्राचार्य, शाक्य, बुद्धाचार्य आदि चुडाकर्म याये धुंकुपिं नं थ:गु छँया नापनापं थाय् थासय् वना: भिक्षाटन याना: वयाच्वंगु दिं पञ्चदान ख: ।
चूडाकर्म याये धुंकूपिं काय्मचा / मिजंतय्त थी थी वस्तु नसा डान बीगु पञ्चदान, नरां व सम्यक दान खः । यँय् १२ दँय् छक्व: यल, ख्वप येँ बनेपा आदि स्वनिगःया द्य:द्य:पिं नापनापं बहीद्य: पञ्चदानद्य: स्वयम्भूया भुइख्यलय् तया: बीगु सम्यक दान खः । स्वयम्भूया भुइख्यलय् यंके न्ह्यः येँया लाय्कू डरवारय् दर्ता याये माःगु जूगुलिं सम्यक छन्हु न्ह्यः हनुमानध्वाखाय् तयेगु चलन दु । अनं लिपा द्यःद्यःपिं जुजु व बरे छुइधुंकूपिं बज्राचार्य, शाक्यपिं झ्वःहे छुना, सम्यक याइगु दिं माघ १ गते ख: । यलय् सम्यक ५दँय् छक्व न्याइगु जूसा माघ १ गते हे घ्यःचाकु संल्हूकुन्हु ख्वपया भुइख्यलय् दँय्दसं पञ्चदान जुइगु ख: । यलय श्रावण शुक्ल अष्टमीकुन्हु नागबहालय् जुइगु ख: ।
दँय् दँसं हनिगु पञ्चदान
पजरां भाद्रकृष्ण त्रयोदशी यल बाहेक मेमेगु थासय् जुइ । पञ्चदान नख: हनिगु छँय् विशेष याना: पञ्चदान दिंया छन्हुन्ह्य: छेँ छखां सुचुपिचुया नापं नीसी याना: सम्यकबलय् ब्वयेत यंकीपिं द्य:पिं, भगवान बुद्ध, करूणामय, बसुन्धरा आदि द्यःद्य:पिं ब्वयैगु याइ । बज्राचार्य, शाक्यपिसं थथ:पिसं छँया थकालिं द्यःयात पूजा याका: द्य: ब्वयेगु याइ । गुम्ह गुम्हसियां थःगु छँय् द्य: ब्वयेगु मया से मेपिनि द्य: ब्वयात:गु थासय् पञ्चदान बीगु वस्तु नं ब्वयेगु याइ ।
अथे तुं कन्हय् कुन्हु दकले न्हापां थःम्ह मुख्यम्ह गुरुपाखें पूजा याका: थःगुरुजुयात पञ्चदान बीगु याइ । गुरुजुं द्यः ब्वयात:म्ह द्यःयात पूजा या:सा पञ्चदान बीपिसं पञ्चदान काःवःपिं फुकसित द्य: ब्वयात:ग॒ थासय् द्य: नापं तया: द्य; पूजा याना: द्य: नापनापं पञ्चदान का:व:पिन्तं नं सकसितं नील: विया: जाकिं पूजा याना, सिन्ह: तिका: जजंका ल्हातय् न्ह्याका:, स्वाँ छाना: पञ्चदान बीत तयात:गु पञ्चदान ज्वलं बीगु याइ । पञ्चदान बी घुंकाः शाहाकारी कथं भोजन याका: बिदा वियाब्छ्येगु याइ ।पञ्चदान धका: न्यागू थरीया दान बीगु खः ।
अन्न ज्वल,
ज्ञानया ज्वलं,
फल ज्वलं,
त्वनेगु ज्वलं व
सम्पति ज्वलं खः ।
विशेष यानाः पञ्चदान बीगु ज्वलं थथे खः जाकि, वा व्छ बूब: (कयगु, भुति चना, सिम्पु आदि) । सलां सिलोट थौंकन्हय्, कापि कलम खिप: तुफि हल:ग्वल: साख:ति चिकं कापः, चि, मुलु सुकां व नसां ज्वलंय मरिचरि बजि पालु फलफूल तया: निसला: दक्षिणा आदि बीगु नं याइ । दान बीगु ज्वलंयात दुवाला स्वयेगु ख:सा जीवन निर्वाहलागि माःगु सकतां सरसामान दुगु खनेदु । पञ्चदान धकाः बीगु सरसामान फुकं गृहस्थी जीवनय् मा:गु सकतां सामग्री खः । दँय्दँसं न्यायेकीगु पञ्चदानय् भाव हे जक केन्द्रित जुया वंगु खने दु । तर पञ्चदान न्यायेकेगु धका: न्यायेकीपिसं पञ्चदान का:व:पिं फुकसितं बी मफुसा नं दकले न्हापां ला:म्ह छम्ह गुरुजुयात बीगु सरसामान फुकं गृहस्थी जीवन न्ह्याकेत माःगु सामान खः । थ्व खँयात क्वय् प्रस्तुत यायेगु जुइ । दँय्दँसं नख:चख:कथं हनीपिसं धाथेंगु पञ्चदान याना: साध्य मजू, अथे जुगुलिं भावनात्मक कथं पञ्चदान बीगु याना: वयाच्वंगु दु । फुपिसं च्वय् न्ह्यब्वयागु सामानत पञ्चदानबलय् दान यायेगु जुइ । मफूपिसं वा समाजया परम्परा अनुसार बीगु जुइ । गुम्ह गुम्हसिनं पञ्चदान ज्वलं मूलम्ह गुरुजु खल: छखल:यात जक बीपिं नं दु । साधारणतया वा जाकि थ: थाय् छँय् दुगु वस्तु जक पञ्चदान वीगु धकाः बीगु जुया वनाच्वंगु दु । थाैंकन्हय् अझ नं वा,जाकि छगू हे जक अन्नया रुपय् दान यायेगु जुयाच्वंगु खनेदु ।
पञ्चदान काःवःपिं गुरुजुपिं वा शाक्यपिन्त द्यःयाथाय् ब्वयात:गु जाकि वा गुलुपातय् तया: स्वक्व: स्वक्व: बीगु याइ । छक्व:गु बुद्धया नामय् निक्व:गु धर्मया नामय, व स्वक्व:गु संघया नामय धका: बीगु दान ख: । काप: डानया सदा गुर्राप वा शाक्यपिन्त द्य:पूजा याना: जजंका ल्हातय् न्ह्याका: काप: दानया प्रतीक याना: वयाच्वंगु ख: । द्यः पूजा याना: जजंका क्वखायेकीगु धयागु न न्हुगु काप: छायेगु सरह हे ख: । सम्पतिया नाम दा दक्षिणा बीगु खः । पञ्चदान
घका: न्याग् कथया दान जूसा थौकन्हय् स्वंग् जक दान बौगु जुयाच्वंगु दु । न्हापां अल्न, निगुगु जजंका वा काप: स्वंगगु दा दक्षिणा बिया वयाच्चगु दु ।
शाक्य बज्चाचार्यपिनि चुडाकर्म याना: गृहस्थी, प्रवेश जुइन्ह्यः थः थिति त्वाःत्वाः याना: म्हो नि न्हयूखा छँय् भिक्षा पर्वंवनेमा: व धुंका: जक गृहस्थी प्रवेश जुइगु प्रचलन दु । निसँ अज्या:म्ह वज्राचार्य वा शाक्यतय् अबलय् पञ्चदान, नरां सम्यक न्ह्यागु यासय् नं पञ्चदान कायेज्युग अधिकार प्राप्त ख: । खेत ला अथे जूसाँ नं पञ्चदानकुन्हु पञ्चदान काःबड्पि गुरुजपिनाप चुडाकर्म मयाःपिं मचात व इहि मया:निपि मिसा मचातय् नं पञ्चदान काये ज्युगु सामाजिक मान्यता दु। छग् ला इहि भया:नीपिं मिसामचातयूत पञ्चदान बीग धयागु संस्कारतगत रुप त:धिक: मजूतलय् मिसामचा व मिजंमचा समान धका: ‘झीगु नेवाः समाज क्यंगु खः मेकयं घायेगु ख:सा कुमारी खः ।’
थथे पञ्चदानकुन्हु सु्थनिसँ बहनीतक गुलिसिनं काःवल अपि फुक्कसित न्ह्यागु इलय् का:वःसा उकथं हे पूजा याना: गुलुपातय् अन्त तया: दान बिया: भोजन वा चिप थीका व्ठ्येमा: । पञ्चदानया कन्हय्कुन्हु अर्थात भाद्रकृष्ण चै अर्थात जुगःचहै कुन्ह॒ ब्वया तयातम्ह दयः्यात छँया थाकुलि वा थः यः गुरुजुपिसं पूजा याना: दा: क्वकायेगु धका: दा: स्थापना यानात:गु थासं लिकाइ ।
दया: ब्वइबलय् हे द्यःयात छु तक्क दान बीगु खः गृलुपातय् गृलुपातय् तया: छायेगु याइ । हान छम्ह छम्ह तक्क पञ्चदान काःव:पि गुरुजु वा शाक्यपिँ फुक्कसित नं दयः्यातनिसँ छसीकथ पूजा याका: पञ्चदान बीग् जगुलि दा: ब्वयात:गु थासय् पञ्चदान बीगु ज्वलं छानात:गु आपा: दइ । व फुक दा: क्वकाइबलय् क्वकायेगु याइ । बज्राचार्य वा शाक्यपिनि राःयात छा:गु ज्वल दक्को कन्हय्कुन्ह॒ स्वयम्भया मलम्ह भगवानयात छायै यंकेगु चलन दु ।छायूधा:सा पञ्चदानया लागि छैय् छँय् (७२) न्ह्याम्ह द्यः ब्व:सा मुख्यम्ह दा: स्वयम्भू भगवान ख: । सम्यक याःसां नरां याःसां बा पञ्चदान याःसां स्वयम्भू भगवान दा: हया:तिनि पञ्चदानया ज्या न्ह्याकीगु ख; । अथे तु सम्यक, नरा, पञ्चदान याये सिधयेका: स्वयम्भ॑॑ हःम्ह दा: हान स्वयम्भुइ है लित तये यंकेमा: अथे तु पञ्चदान याइबलय् नं दा: ब्वइबलय् स्वयम्भू भगवानयात आराधना यानाः दा: ब्वयेग॒ याइ । स्वयम्भू भगवानया नामय् वा जञाकि बाताय् तया: स्वनी । पञ्चदान सिधयेका: द्य: सयेके थें छँय छँय् च्वंगु गुलुपा स्वयम्भूइ मुख्यम्ह द्यः्यायाय् छाये यंकेगु याइ । थुकथं स्वयेबलय् सम्यक नरां पञ्चदान थें थ्व दँयदसं हनीग् पञ्चदानन थुकथ हे महत्व दुगु पुण्यग् ज्या खः । चिकिचाधंगु अथवा चिसक सिधयेकेग पञ्चदान ख: ।
